Prangkisa sa Pilipinas: Suriin ang Eksklusibong Teritoryo
Bago bumili ng prangkisa, linawin ang hangganan ng teritoryo, mga eksepsiyon at proteksiyon kapag may bagong sangay na malapit.
Nai-publish

Bago bumili ng prangkisa, itanong kung maaari pang magbukas ang parehong tatak malapit sa iyong puwesto. Hindi sapat ang pangakong “sa iyo ang lugar” kung walang malinaw na hangganan at obligasyon sa kontrata. Sa komunidad ng prangkisa, ang proteksiyon sa teritoryo ay mahalagang bahagi ng pagsusuri sa tatak: maaari nitong maapektuhan ang dami ng mamimili, halaga ng iyong puhunan at kakayahang mabawi ang gastos.
1. Tukuyin kung ano talaga ang ipinagkakaloob
Magkaiba ang pag-apruba sa lokasyon at pagbibigay ng eksklusibong teritoryo. Ang una ay pahintulot na magpatakbo sa isang tiyak na puwesto. Ang ikalawa ay maaaring magtakda ng limitasyon sa pagbubukas ng ibang sangay sa isang tinukoy na lugar. Huwag ipagpalagay na kasama ang ikalawa kapag mayroon ka ng una.
Humingi ng mapa na magiging kalakip at bahagi ng nilagdaang kontrata. Kung pangalan lamang ng barangay, lungsod o gusali ang nakasulat, itanong kung paano lulutasin ang hindi pagkakaunawaan sa hangganan. Kung distansiya ang batayan, linawin kung tuwid na sukat sa mapa o layo ng aktuwal na biyahe ang gagamitin.
Ipasagot nang nakasulat ang mga sumusunod:
- Sakop ba ang sariling sangay ng tagapagbigay at sangay ng ibang kumukuha ng prangkisa?
- Kasama ba ang mga puwesto sa pamilihan, terminal, paaralan at gusaling pang-opisina?
- Pinahihintulutan ba ang pansamantalang puwesto, kariton o mas maliit na anyo ng tindahan?
- May dati nang naaprubahang sangay sa loob ng ipinapangakong lugar?
Ang karapatang unang alukin ng bagong sangay ay hindi katumbas ng pagbabawal na magbukas ang iba. Kung iyon lamang ang ibinibigay, alamin ang palugit sa pagtanggap at kung kailangan mong maglabas ng panibagong puhunan upang mapanatili ang proteksiyon.
2. Suriin ang mga eksepsiyon at epekto sa puwesto
Maaaring malawak ang pangakong eksklusibo ngunit maraming eksepsiyon. Basahin ang buong kasunduan, hindi lamang ang talatang may salitang “teritoryo.” Hanapin ang anumang pahintulot na magbenta ang tatak sa ibang anyo o magbukas sa mga lokasyong hindi kasama sa proteksiyon.
Humingi ng kasalukuyang talaan ng mga sangay at paliwanag tungkol sa mga lokasyong naaprubahan na malapit sa iyong balak na puwesto. Ihiwalay ang kumpirmadong plano sa posibilidad lamang. Hindi garantiya ang kawalan ng nakikitang katabing sangay ngayon na walang bubuksan sa hinaharap.
Pagkatapos, suriin ang pinanggagalingan ng mga mamimili. Maaaring nasa labas ng itinakdang hangganan ang bagong sangay ngunit nakaharap sa parehong terminal o dinaraanan ng parehong mga empleyado. Samantala, maaaring malapit sa mapa ang isang lokasyon ngunit hiwalay ang daloy ng tao dahil sa bakod, ilog o daang mahirap tawirin.
Gumawa ng hiwalay na pagtataya kung mabawasan ang mamimili dahil sa bagong sangay. Tingnan kung kaya pa ring bayaran ang upa, pasahod, utang at iba pang obligasyon. Ang teritoryo ay hindi garantiya ng benta at hindi nito pinipigilan ang pagpasok ng ibang tatak.
3. Unawain ang legal na batayan ng proteksiyon
Walang iisang komprehensibong batas sa Pilipinas na sumasaklaw sa lahat ng usapin ng prangkisa. Gayunman, may tiyak na regulasyon: ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 169, serye ng 2022, ay nagtatakda ng pinakamababang nilalaman at pagpaparehistro ng mga saklaw na kasunduan para sa mga mikro, maliit at katamtamang negosyo. Hindi ito awtomatikong nagbibigay sa bawat kumukuha ng prangkisa ng eksklusibong teritoryo.
Mahalaga ang mismong kontrata. Sa ilalim ng Artikulo 1306 ng Kodigo Sibil, maaaring magtakda ang mga partido ng mga kondisyon basta hindi salungat sa batas, moralidad, mabuting kaugalian, kaayusang pampubliko o patakarang pampubliko. Kaya kailangang tukuyin kung anong proteksiyon ang talagang ipinangako at kung sino ang nakatali rito.
Maaari ring maging mahalaga ang Batas Republika Blg. 10667, o batas sa kompetisyon, sa pagsusuri ng mga paghihigpit sa teritoryo. Hindi awtomatikong legal o ilegal ang isang eksklusibong kaayusan dahil lamang sa tawag dito; mahalaga ang mga kondisyon at epekto nito. Ipasuri sa abogado ang sugnay bago magbayad.
4. Itakda ang tagal, pagbabago at lunas
Alamin kung umiiral ang proteksiyon sa buong panahon ng kasunduan o maaari itong mawala kapag hindi natugunan ang ilang kondisyon. Kung may kapangyarihang baguhin ang hangganan, hinging tukuyin ang batayan, paunang abiso at pangangailangan ng iyong pagsang-ayon. Huwag iwan sa malabong pahayag na maaaring baguhin ang teritoryo anumang oras.
Pag-usapan din ang mangyayari kapag may planong bagong sangay na sakop ng proteksiyon. Maaaring hilingin ang paunang abiso, pagkakataong tumutol at takdang panahon para sa nakasulat na sagot. Linawin kung anong lunas ang napagkasunduan kapag nilabag ang limitasyon; huwag basta ipalagay na maaari kang tumigil sa pagbabayad.
Praktikal na tandaan: Bago bumili, tiyaking may malinaw na mapa, kumpletong eksepsiyon, tiyak na tagal at nakasulat na lunas. Ang kapaki-pakinabang na teritoryo ay nasusukat at nauunawaan, hindi lamang ipinapangako.
Mga Pinagkunan
- Prangkisa sa Pilipinas: Maaari Mo Bang Ibenta ang Negosyo?
- Prangkisa sa Pilipinas: Suriin ang Pangakong Kita
- Suplay sa Prangkisa: Mga Patakaran Bago Mag-alok
- Prangkisa sa Pilipinas: Bagay ba sa Iyo ang Pamamahala?
- Prangkisa sa Pilipinas: Suriin ang Sapilitang Tagapagtustos
- Pag-aalis ng Tatak Kapag Nagtapos ang Prangkisa
- What you need to know before buying franchise in a legal ...
- Philippines: Franchise & Licensing



