Plano sa Sakuna Bago Iprangkisa ang Negosyo sa Pilipinas

Bago iprangkisa ang umiiral mong negosyo, tiyaking kaya nitong humarap sa biglaang pagkaantala nang hindi nakasalalay sa iyo ang bawat pasiya. Sa komunidad ng prangkisa, ang paghahanda sa bagyo, baha, sunog at pagkawala ng kuryente ay magkatuwang na pananagutan. Kailangan ng malinaw na plano: sino ang maaaring magpasara, anong suporta ang maaasahan, at kailan ligtas magbukas muli.

1. Tukuyin kung ano ang kailangang maprotektahan

Magsimula sa mga gawaing kapag nahinto ay maaaring magdulot ng pinsala sa tao, produkto o kabuhayan. Hindi sapat ang pangkalahatang bilin na “mag-ingat kapag may bagyo.” Kailangang magamit ang plano kahit hindi makontak ang may-ari ng tatak.

Para sa bawat uri ng sangay, ilista ang:

• Panganib: pagbaha, sunog, lindol, pagkawala ng tubig, kuryente o komunikasyon.
• Apektadong gawain: pagluluto, pagpapalamig, pagtanggap ng bayad o pagbibigay ng serbisyo.
• Agarang tugon: ligtas na paghinto, paglikas, paghiwalay ng produkto o paggamit ng aprubadong alternatibo.
• Pananagutan: taong magpapasiya at kahalili kapag wala siya.

Ihiwalay ang kaligtasan sa pagpapatuloy ng benta. Halimbawa, hindi dahilan ang pagnanais na makabawi sa kita upang ibenta ang pagkaing hindi na matiyak ang ligtas na pagkakaimbak. Gayundin, hindi dapat hingan ng pahintulot mula sa pangunahing tanggapan ang empleyadong kailangang lumikas dahil sa agarang panganib.

Itala rin kung gaano katagal kayang tumigil ang mahahalagang gawain bago kailanganin ang ibang hakbang. Ibatay ito sa aktuwal na kagamitan, produkto at kalagayan ng negosyo, hindi sa hiniram na palagay.

2. Hatiin ang awtoridad at suportang maibibigay

Maghanda ng maikling talaan ng mga pasiyang maaaring gawin ng katuwang sa prangkisa nang mag-isa, at ng mga pagbabagong kailangang isangguni muna. Dapat malinaw na masusunod ang utos ng mga awtoridad at hindi mahahadlangan ang agarang pagprotekta sa mga tao.

Maaaring saklawin ng lokal na pagpapasiya ang pansamantalang pagsasara dahil sa malinaw na panganib. Samantala, ang paglipat sa ibang lugar, paggamit ng ibang kagamitan o malaking pagbabago sa serbisyo ay maaaring mangailangan ng hiwalay na pagsusuri.

Tukuyin din ang suporta ng may-ari ng tatak:

• Pangunahing tatawagan at kahalili kapag hindi makontak.
• Paraan ng pag-uulat kahit walang maayos na koneksiyon sa internet.
• Tulong sa pagsusuri ng sirang kagamitan at ligtas na pagbabalik-operasyon.
• Proseso para humiling ng pansamantalang pagbabago sa obligasyong pinansiyal.

Huwag mangako ng tulong na hindi kayang ibigay sa maraming sangay nang sabay-sabay. Kung iisang tagapagkumpuni lamang ang katuwang, maghanda ng alternatibo. Kung maaaring mawalan ng kuryente ang pangunahing tanggapan, tiyaking may ligtas na kopya ng mahahalagang numero at tagubilin ang bawat sangay.

3. Itugma ang plano sa kasunduan at batas

Walang iisang komprehensibong batas sa prangkisa sa Pilipinas, ngunit hindi ibig sabihin nito na walang umiiral na regulasyon. Ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 169, serye ng 2022, ay nagtatakda ng pinakamababang nilalaman ng mga kasunduan para sa mga tumatanggap ng prangkisang kabilang sa mikro, maliliit at katamtamang negosyo. Kabilang dito ang mga karapatan at obligasyon ng magkabilang panig at mekanismo ng paglutas ng alitan. Itinatadhana rin nito ang pagpaparehistro sa DTI ng mga kasunduang saklaw nito.

Para sa pagkaantala ng operasyon, mahalaga ang Kodigo Sibil, lalo na ang Artikulo 1174 tungkol sa mga pangyayaring hindi maaasahan o hindi maiiwasan. Hindi awtomatikong nawawala ang lahat ng obligasyon dahil lamang may bagyo o ibang sakuna. Mahalaga ang sanhi ng hindi pagtupad, kaugnay na batas at mismong kasunduan.

Ipasuri sa abogado ang mga probisyon tungkol sa abiso, katibayan ng pinsala, pansamantalang pagsususpinde ng gawain at paghahati ng gastusin. Linawin kung patuloy ang anumang nakatakdang bayad habang sarado ang sangay at kung paano humihiling ng palugit. Huwag iasa ang mga ito sa pasalitang pangako.

Suriin din ang seguro: anong ari-arian at panganib ang saklaw, sino ang maghahain ng paghahabol, at kung may proteksiyon para sa pagkaantala ng negosyo. Huwag ipagpalagay na saklaw ng seguro sa ari-arian ang lahat ng nawalang kita.

4. Subukan ang plano bago tumanggap ng katuwang

Magsagawa ng pagsasanay gamit ang isang tiyak na sitwasyon: mawalan ng kuryente habang maraming mamimili, at hindi makontak ang may-ari. Ipagawa sa tagapamahala ang pagpapasiya, pag-uulat at pagtatala ng insidente. Obserbahan kung aling tagubilin ang malabo o imposibleng sundin.

Pagkatapos, subukan ang pagbubukas muli. Sino ang susuri sa gusali at kagamitan? Paano ihihiwalay ang posibleng sirang paninda? Sino ang magpapatunay na maaari nang magpatuloy ang serbisyo? Humingi ng pagsusuri ng kuwalipikadong tao o pahintulot ng awtoridad kung kailangan; hindi sapat ang litrato lamang kapag may posibleng pinsalang istruktural o elektrikal.

Itama ang plano pagkatapos ng bawat pagsasanay o tunay na insidente. Praktikal na baon: bago mag-alok ng prangkisa, tiyaking kayang magsara nang ligtas, humingi ng tulong at magbukas muli ang isang sangay kahit wala ka roon.