Pag-apruba ng Lokasyon Bago Iprangkisa ang Negosyo

Hindi lahat ng puwestong matao ay angkop sa iyong negosyo. Bago iprangkisa ang umiiral mong tindahan, kailangan mong tukuyin kung paano pipili, susuri, at mag-aapruba ng lokasyon ang iyong magiging mga katuwang. Sa komunidad ng prangkisa sa Pilipinas, ang malinaw na prosesong ito ay nakatutulong upang maiwasan ang mamahaling pagkukumpuni, hindi magamit na deposito, at pagbubukas sa puwestong hindi kayang suportahan ang modelo ng negosyo.

1. Gawing nasusukat ang katangian ng angkop na puwesto

Magsimula sa aktuwal na pangangailangan ng kasalukuyan mong negosyo, hindi sa itsura ng paborito mong sangay. Tukuyin kung aling katangian ng lokasyon ang mahalaga sa operasyon at alin ang maaari pang baguhin.

Halimbawa, kung umaasa ang tindahan sa mabilis na bentahan tuwing tanghali, mas mahalaga ang bilang ng posibleng mamimili sa oras na iyon kaysa sa kabuuang dumaraan sa buong araw. Kung kailangang ihanda sa mismong puwesto ang produkto, maaaring hindi mapagkasunduan ang sapat na tubig, daluyan ng maruming tubig, at kapasidad ng kuryente.

Bumuo ng talaan na may tatlong antas:

• Kailangang matugunan: ligtas na pasukan, pinahihintulutang gamit ng gusali, sapat na sukat, at mahahalagang pasilidad.
• Maaaring ayusin: pagkakalagay ng kagamitan, ilaw, imbakan, at ilang bahagi ng harapan.
• Dahilan para tanggihan: pagbabawal sa kinakailangang pagluluto, hindi sapat na kuryenteng hindi madaragdagan, o akses na salungat sa paraan ng paghahatid.

Isulat kung anong ebidensiya ang kailangan sa bawat pamantayan. Hindi sapat ang pasabing “puwede naman” mula sa ahente. Humingi ng plano, nakasulat na pahintulot, at pagsusuri ng angkop na propesyonal kung may teknikal na usapin.

2. Magtakda ng sunod-sunod na pagsusuri bago maglabas ng pera

Ihiwalay ang paunang pagtanggap sa lokasyon sa pinal na pag-apruba. Maaaring maganda ang paligid ngunit bumagsak ang puwesto kapag nasuri na ang gusali o mga kondisyon ng pagpapaupa.

Sa paunang pagsusuri, hingin ang eksaktong adres, mga larawan, sukat, hinihinging upa, at pangkalahatang kondisyon ng may-ari. Itala rin ang mga negosyo sa paligid at paraan ng pagpunta ng mamimili.

Sa pagbisita, obserbahan ang lugar sa magkakaibang oras at araw na mahalaga sa iyong negosyo. Suriin ang pila, paradahan, babaan, pagtanggap ng padala, pagtatapon ng basura, at akses kapag umuulan. Iwasang ibatay ang pasiya sa isang abalang pagbisita lamang.

Sa teknikal na pagsusuri, ipatsek ang kapasidad ng pasilidad at tantiyahin ang kinakailangang pagbabago. Linawin kung sino ang sasagot sa pagkukumpuni ng bubong, pangunahing linya ng tubig, o depektong naroon na bago pumasok ang umuupa.

Sa pinal na pasiya, gumawa ng nakasulat na pag-apruba, pag-aprubang may kondisyon, o pagtanggi. Ilagay ang batayan, mga natitirang gawain, at taong may kapangyarihang pumirma. Ang pasyang ito ay pagtatasa ng kaangkupan, hindi garantiya ng benta o kita.

3. Itugma ang kontrata sa upa at kasunduan sa prangkisa

Maaaring maipit ang katuwang kung tuloy ang obligasyon sa upa ngunit hindi pa maaaring gamitin ang tatak o buksan ang tindahan. Kaya dapat sabay na suriin ang dalawang kasunduan bago pumirma.

Talakayin sa abogado at may-ari ng puwesto ang sumusunod:

• Tagal at pagsisimula: Magkatugma ba ang panahon ng paggamit ng puwesto at karapatang magpatakbo ng prangkisa? Kailan magsisimula ang singil sa upa?
• Pinahihintulutang gamit: Malinaw bang saklaw ang aktuwal na produkto, paghahanda, paghahatid, at oras ng operasyon?
• Pagbabago sa puwesto: Sino ang mag-aapruba sa disenyo, karatula, at pagkakabit ng kagamitan?
• Paglipat ng karapatan: Kailangan ba ng pahintulot ng nagpapaupa kung magbabago ang nagpapatakbo o ililipat ang negosyo?
• Pag-alis: Sino ang mag-aalis ng pagkakakilanlan ng tatak at magbabalik sa dating kondisyon ng puwesto?

Kung maaari, makipagkasundo sa malinaw na kondisyon bago maging ganap ang obligasyon, gaya ng pag-apruba ng lokasyon at pahintulot sa kinakailangang pagbabago. Hindi ito awtomatikong karapatan: kailangang tanggapin ng kabilang panig at maisulat nang maayos.

Sa Pilipinas, walang iisang komprehensibong batas na sumasaklaw sa lahat ng prangkisa. Mahalaga ang Civil Code sa mga obligasyon sa kontrata at pagpapaupa, at ang Intellectual Property Code sa paggamit ng tatak. May partikular ding tuntunin ang Executive Order No. 169, serye ng 2022, para sa mga kasunduang may mga negosyanteng mikro, maliit, at katamtaman bilang tumatanggap ng prangkisa. Kabilang dito ang mga minimum na probisyon ng kasunduan at paglikha ng rehistro ng mga kasunduan sa DTI. Ipasuri ang saklaw at umiiral na pamamaraan; hindi sapat ang isang pangkalahatang kasunduan sa upa.

4. Magpanatili ng rekord at malinaw na pananagutan

Magtalaga ng isang tagapag-ugnay para hindi magkasalungat ang payo ng iyong pangkat, ahente, at tagadisenyo. Itago sa iisang talaan ang mga larawan, plano, pagsusuri, kondisyon ng pag-apruba, at huling bersiyon ng mga kasunduan.

Ipasulat muli ang pag-apruba kapag nagbago ang sukat, upa, pasukan, o disenyo. Ang unang pagsang-ayon ay hindi dapat awtomatikong sumaklaw sa ibang kondisyon.

Praktikal na tandaan: Bago tumanggap ng hindi na maibabalik na bayad o magpahintulot ng pagtatayo, tiyaking nasuri ang lokasyon, naitala ang mga kondisyon, at magkatugma ang mahahalagang obligasyon sa upa at prangkisa.