Sino ang Dapat Pumirma sa Kontrata ng Prangkisa?

Bago iprangkisa ang umiiral mong negosyo, tiyaking malinaw kung sino ang talagang makikipagkontrata at sino ang may karapatang pumirma. Maaaring pangalan ng tindahan ang kilala ng publiko, ngunit ibang tao o korporasyon ang may pananagutan sa kasunduan. Sa komunidad ng prangkisa, ang maayos na pagsusuri sa pagkakakilanlan at awtoridad ay pundasyon ng tiwala—hindi basta dagdag na papeles.

1. Ihiwalay ang pangalan ng tatak sa legal na partido

Magsimula sa sarili mong negosyo. Ang nakarehistrong pangalan ng negosyo, tatak sa karatula, at pangalan ng may-ari ay hindi laging magkakapareho. Hindi sapat na ilagay lamang ang pangalan ng tindahan sa unang pahina ng kontrata.

Kung negosyo ito ng nag-iisang may-ari, walang hiwalay na legal na personalidad ang negosyo mula sa may-ari. Karaniwang kailangang tukuyin ang buong pangalan ng tao at ang pangalang ginagamit niya sa pangangalakal. Ang pagpaparehistro ng pangalan sa DTI ay hindi lumilikha ng korporasyon.

Kung korporasyon o sosyohan naman, gamitin ang eksaktong pangalang nakarehistro sa SEC. Tiyaking iyon din ang partidong may mga obligasyong magbigay ng karapatan, tumanggap ng bayad, at tumupad sa ipinangakong suporta.

Gawin din ito sa magiging katuwang. Kung sinasabi niyang magtatayo pa lamang siya ng korporasyon, huwag basta ilagay ang planong pangalan nito bilang umiiral nang partido. Ipasuri muna sa abogado kung sino ang maaaring makipagkontrata ngayon at paano hahawakan ang anumang kasunduang gagawin bago mairehistro ang korporasyon.

Praktikal na hakbang: gumawa ng talaan ng legal na pangalan, uri ng negosyo, numero ng pagpaparehistro, tirahan, at kinatawan ng bawat panig. Ihambing ito sa buong kontrata at mga kalakip.

2. Suriin ang awtoridad, hindi lamang ang pagkakakilanlan

Ang pagkakaroon ng wastong pagkakakilanlan ay hindi awtomatikong patunay na maaaring itali ng isang tao ang negosyo sa kontrata. Kahit siya ang tagapamahala, pangunahing kausap, o malaking may-ari ng sapi, kailangan pa ring suriin ang kaniyang awtoridad.

Para sa korporasyon, hingin ang angkop na katibayan ng pahintulot, gaya ng resolusyon ng lupon at sertipikasyon ng kalihim ng korporasyon. Dapat malinaw kung sino ang pinahihintulutang pumirma at anong kasunduan ang saklaw. Ipasuri sa abogado kung sapat ang dokumento ayon sa mga tuntunin at kalagayan ng korporasyon.

Para sa sosyohan, tingnan ang kasunduan ng mga kasosyo at saklaw ng kapangyarihan ng pipirma. Kung kinatawan ng indibidwal ang haharap, suriin ang nakasulat na pahintulot at kung kinakailangan ang natatanging kapangyarihang kumatawan para sa transaksiyon.

Bago itakda ang pagpirma, itanong:

• Tugma ba ang pangalan sa pagkakakilanlan at dokumento ng awtoridad?
• Saklaw ba ng pahintulot ang kontrata ng prangkisa at mga kalakip nito?
• May limitasyon ba sa halaga, panahon, o uri ng obligasyong maaaring tanggapin?
• May kailangan pa bang hiwalay na pag-apruba?

Gamitin ang parehong pamantayan sa sariling kinatawan. Hindi lamang ang aplikante ang kailangang magpakita ng awtoridad.

3. Iugnay ang pagsusuri sa tamang batas

Walang iisang komprehensibong batas sa prangkisa sa Pilipinas. Ang Kodigo Sibil ang batayan ng pangkalahatang mga tuntunin sa kontrata, kabilang ang pagsang-ayon, kapasidad, at wastong pagkatawan. Ang Republic Act No. 11232, o binagong kodigo sa mga korporasyon, ay mahalaga kapag korporasyon ang isa sa mga partido.

Mahalaga rin ang Republic Act No. 8293, ang kodigo sa karapatang intelektuwal. Bukod sa awtoridad ng pumipirma, dapat may karapatan ang negosyong nagbibigay ng prangkisa na ipagamit ang tatak. Kung ibang tao o kaugnay na kompanya ang may-ari nito, ipasuri ang dokumentong nagpapahintulot sa paggamit at pagbibigay ng kaukulang karapatan sa mga katuwang.

May tiyak ding kautusang nauukol sa prangkisa: ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 169, serye ng 2022. Nagtatakda ito ng mga minimum na probisyon para sa mga kasunduang saklaw nito na kinasasangkutan ng mga mikro, maliit, at katamtamang negosyo, at nag-aatas sa DTI na lumikha ng pagpapatalaan ng mga kasunduan. Alamin sa DTI ang naaangkop na proseso; hindi ito kapalit ng pagsusuri sa awtoridad ng pipirma.

Hindi batas sa prangkisa ang Republic Act No. 9178. Ito ang batas tungkol sa mga barangay micro business enterprise. Iwasang gamitin ito bilang pangkalahatang batayan ng kontrata ng prangkisa.

4. Magtakda ng huling pagsusuri bago pumirma

Magtalaga ng isang tagasuri na maghahambing sa pinal na kontrata, dokumento ng pagpaparehistro, at katibayan ng awtoridad. Tiyaking kumpleto ang mga kalakip at walang blangkong mahalagang detalye.

Kapag nagbago ang pipirma, huwag ipagpalagay na saklaw siya ng dating pahintulot. Suriin muli bago ituloy. Kung hindi pa malinaw ang legal na partido, ipagpaliban ang pagpirma sa halip na mangakong aayusin na lamang pagkatapos.

Magtabi ng kumpletong nilagdaang kopya at kaugnay na katibayan sa ligtas na imbakan. Limitahan ang pagkuha at paggamit ng personal na impormasyon sa kailangan para sa lehitimong pagsusuri.

Praktikal na tandaan: bago pumirma, tiyakin ang tatlo—tamang partido, wastong awtoridad, at kumpletong kasunduan. Kapag may kulang, linawin muna bago magsimula ang pananagutan.