Pananagutan sa Empleyado Bago Iprangkisa ang Negosyo

Kapag ipinaprangkisa ang isang umiiral na negosyo, madaling pagtuunan ang tatak, kagamitan at produkto. Ngunit may mahalagang tanong: sino ang may pananagutan sa mga taong magpapatakbo ng bagong sangay? Sa komunidad ng prangkisa, kailangang malinaw ang hangganan ng pamantayan ng tatak at pamamahala sa empleyado. Ihanda ito bago mag-alok ng kasunduan, hindi kapag may reklamo na sa sahod o pagpapatanggal.

1. Tukuyin ang tunay na tagapag-empleyo

Sa karaniwang kaayusan, ang tumatanggap ng prangkisa ang nagpapatakbo ng sariling negosyo at kumukuha ng mga empleyado nito. Gayunman, hindi sapat na isulat lamang sa kasunduan na siya ang tagapag-empleyo. Mahalaga rin kung sino talaga ang pumipili at kumukuha ng manggagawa, nagbabayad ng sahod, may kapangyarihang magtanggal, at kumokontrol sa paraan ng paggawa.

Bago magpalawak, gumawa ng talaan ng mga pasiyang pangtauhan. Sa bawat gawain, ilagay kung sino ang nagpapasiya, sino ang tumutulong, at anong dokumento ang katibayan:

• Paglalathala ng bakante at pakikipanayam sa aplikante.
• Pagpirma ng kontrata sa paggawa at pagtatakda ng sahod.
• Pag-aayos ng iskedyul, pagliban at dagdag na oras.
• Pagtatasa ng pagganap, pagdidisiplina at pagpapatanggal.
• Pagbabayad ng sahod at paghuhulog ng kinakailangang kontribusyon.

Kung ang may-ari ng tatak ang gumagawa ng halos lahat ng pasiya, ipasuri ang aktuwal na kaayusan sa abogado. Hindi awtomatikong napapawi ng katawagan sa kontrata ang pananagutang maaaring magmula sa tunay na relasyon sa paggawa.

2. Ihiwalay ang pamantayan ng tatak sa utos sa tauhan

Maaaring magtakda ang nagbibigay ng prangkisa ng pamantayan sa kalinisan, kalidad ng produkto at pakikitungo sa mamimili. Ngunit dapat maingat ang paraan ng pagpapatupad upang hindi malabo kung sino ang namamahala sa mga manggagawa.

Halimbawa, kung may nakitang maling paghahanda ng produkto, maaaring itala ng tagasuri ng tatak ang paglabag at hingin sa tagapangasiwa ng sangay ang pagwawasto. Hindi dapat basta magpataw ng suspensiyon ang tagasuri sa empleyado ng katuwang. Ang anumang hakbang sa pagdidisiplina ay kailangang dumaan sa tamang tagapag-empleyo at wastong proseso.

Maghanda ng malinaw na daloy ng komunikasyon:

1. Iulat ang suliranin sa itinalagang tagapangasiwa ng sangay.
2. Tukuyin ang pamantayang hindi nasunod at kinakailangang pagwawasto.
3. Ipaubaya sa tagapag-empleyo ang nararapat na hakbang sa tauhan, alinsunod sa batas.
4. Suriin kung naitama ang operasyon nang hindi inaagaw ang pamamahala sa empleyado.

Magkaroon din ng hiwalay na tuntunin para sa agarang panganib sa kaligtasan. Hindi dapat maging dahilan ang paghihintay ng pahintulot upang hayaang magpatuloy ang mapanganib na gawain.

3. Ihanda ang gastusin at dokumentong pang-empleyo

Bago tanggapin ang unang katuwang, isama sa pagtataya ng gastos ang tunay na pangangailangan sa paggawa. Hindi sapat ang bilang ng taong nakikita sa tindahan sa pinakatahimik na oras. Isaalang-alang ang pahinga, araw ng pahinga, pagliban, paglilinis, pagtanggap ng suplay at oras ng pagsasara.

Ipasuri ang naaangkop na minimum na sahod ayon sa rehiyon at uri ng negosyo. Isama rin ang mga benepisyong iniaatas ng batas, gaya ng ikalabintatlong buwang sahod para sa mga saklaw na empleyado, at bayad sa dagdag na oras o pista opisyal kung naaangkop. Ihanda ang pagpaparehistro at paghuhulog sa SSS, PhilHealth at Pag-IBIG ayon sa umiiral na mga tuntunin.

Bumuo ng mga huwarang dokumentong maaaring ipaangkop ng katuwang sa kaniyang abogado o tagapayo sa paggawa: kontrata sa empleyo, tala ng pagpasok, talaan ng pasahod, patakaran sa pagliban at proseso ng pagdidisiplina. Linawin na ang pagbibigay ng huwaran ay hindi garantiya ng pagsunod sa lahat ng batas.

Kung magpapadala ng sariling empleyado upang tumulong sa pagbubukas, itala ang tagal, tungkulin, tagapangasiwa at mananagot sa gastos. Ipasuri rin ang pagpapahiram o paglalaan ng tauhan; maaari itong magbangon ng hiwalay na usapin sa paggawa.

4. Itugma ang kasunduan sa batas at aktuwal na gawain

Walang iisang komprehensibong batas sa Pilipinas na sumasaklaw sa lahat ng aspeto ng prangkisa. May tiyak na regulasyon, kabilang ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 169, serye ng 2022, na nagtatakda ng mga proteksiyon para sa mga tumatanggap ng prangkisang kabilang sa mikro, maliliit at katamtamang negosyo, kabilang ang mga minimum na nilalaman ng kasunduan at pagpaparehistro nito sa DTI.

Hindi nito pinapalitan ang Kodigo sa Paggawa, mga kautusan sa sahod at iba pang batas sa empleyo. Ang mga pangkalahatang tuntunin sa kontrata sa Kodigo Sibil ay mahalaga rin, ngunit hindi maaaring gamitin ang kasunduan upang alisin ang mga karapatang ipinagkakaloob ng batas sa manggagawa.

Ipasuri nang magkasama ang kasunduan sa prangkisa at mga patakarang pangtauhan. Dapat magkatugma ang nakasulat na pananagutan at pang-araw-araw na pagpapatakbo.

Praktikal na baon: Bago magbukas ng sangay, tiyaking may malinaw na tagapag-empleyo, sapat na badyet sa paggawa at dokumentadong hangganan ng kapangyarihan. Mas matibay ang komunidad ng prangkisa kapag malinaw ang pananagutan sa mga manggagawa.