Pagpaparehistro ng Kasunduan sa Prangkisa sa Pilipinas

Hindi natatapos sa pagpirma ang paghahanda ng kasunduan sa prangkisa. Para sa may-ari ng negosyong magpapalawak, mahalagang tukuyin kung anong pagpaparehistro ang naaangkop, sino ang maghahain, at paano mapatutunayang natupad ang obligasyon. Ang malinaw na sistema ng paghawak sa mga kasunduan ay nakatutulong sa tiwala sa komunidad ng prangkisa—at pumipigil sa maling palagay na sapat na ang rehistradong pangalan ng negosyo.

1. Unawain ang tunay na batayang legal

Walang iisang komprehensibong batas sa Pilipinas na sumasaklaw sa lahat ng usapin ng prangkisa. Gayunman, hindi ibig sabihin nito na walang tiyak na tuntunin para rito. Mahalaga ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 169, serye ng 2022, na naglalayong protektahan ang mga mikro, maliit, at katamtamang negosyong kumukuha ng prangkisa.

Itinatakda ng kautusan ang mga pinakamababang probisyong dapat taglayin ng mga saklaw na kasunduan at ang pagpaparehistro ng mga ito sa Department of Trade and Industry o DTI. Kabilang sa mahahalagang paksa ang mga karapatan at obligasyon, bayarin, tagal at pagpapanibago, pagwawakas, panahon ng pag-iisip, at pag-aayos ng alitan. Ipasuri sa abogado kung paano naaangkop ang mga ito sa iyong alok at sa magiging katuwang.

Hindi batas sa prangkisa ang Republic Act No. 9178. Ito ang batas ng 2002 tungkol sa mga negosyong barangay na may napakaliit na puhunan, hindi isang batas sa prangkisa ng 1995. Huwag gamitin ang maling pagkakakilanlang iyon sa kasunduan o materyal na pang-alok.

Patuloy ding mahalaga ang Kodigo Sibil para sa mga kontrata at ang Kodigo sa Ari-ariang Intelektuwal para sa paggamit ng tatak at paglilipat ng kaalaman. Ang boluntaryong kodigo ng isang samahan, gaya ng QFA, ay pandagdag sa mabuting asal; hindi ito kapalit ng pagsunod sa batas.

2. Ihiwalay ang tatlong uri ng pagpaparehistro

Magkakaiba ang layunin ng pagpaparehistro ng negosyo, tatak, at kasunduan. Maaaring mayroon ka ng una ngunit may kailangan ka pang gawin sa dalawa.

• Pagpaparehistro ng negosyo: Tinutukoy nito ang pangalan o legal na anyo ng negosyong nakikipagkontrata. Hindi nito awtomatikong ipinaparehistro ang bawat kasunduan sa prangkisa.
• Pagpaparehistro ng tatak: Pinangangalagaan nito ang karapatan sa tatak sa pamamagitan ng Intellectual Property Office of the Philippines o IPOPHL. Hindi ito kapalit ng pagpaparehistro ng kasunduan sa DTI.
• Pagpaparehistro ng kasunduan: Kaugnay ito ng mga obligasyon sa ilalim ng EO 169 para sa mga kasunduang saklaw nito.

May hiwalay ding usapin sa IPOPHL kapag ang kasunduan ay may paglilipat ng teknolohiya o sistematikong kaalaman. Karaniwang hindi kailangan ang pagpaparehistro nito sa kaukulang tanggapan ng IPOPHL kung sumusunod ito sa mga tuntunin sa boluntaryong paglilisensiya, kabilang ang mga Seksiyon 87 at 88 ng Kodigo sa Ari-ariang Intelektuwal. Kung hindi, maaaring kailanganin ang ipinagkaloob na eksepsiyon at pagpaparehistro upang maipatupad ang kasunduan.

Hindi dapat ipalagay na ang paghahain sa isang ahensiya ay tumutupad na sa lahat ng kinakailangan ng iba.

3. Tukuyin ang tamang paraan ng paghahain sa DTI

Sa ilalim ng EO 169, may pagkakaiba ang paraan para sa nagbibigay ng prangkisang kasapi ng isang samahan ng prangkisa at sa hindi kasapi. Para sa kasapi, itinatakda ang pagpaparehistro ng pamantayang kasunduan at isang nakasulat na pangakong susunod sa pinakamababang probisyon sa mga kasunduang gagawin sa mga saklaw na tumatanggap ng prangkisa. Para sa hindi kasapi, itinatakda ang pagpaparehistro ng mga kasunduang pinasok sa mga naturang negosyo.

Bago mangalap ng pirma, kumpirmahin sa DTI ang kasalukuyang pamamaraan, tanggap na dokumento, takdang panahon, at paraan ng pagsusumite. Ipatukoy rin kung paano hahawakan ang binagong pamantayang kasunduan o kasunduang may espesyal na kondisyon. Huwag ipagpalagay na ang pagiging kasapi sa anumang samahan ng negosyo ay sapat na para sa paraang nakalaan sa mga samahan ng prangkisa.

Magtalaga ng isang taong mananagot sa paghahain. Maaaring tumulong ang abogado o tagapangasiwa, ngunit dapat malinaw sa may-ari kung ano ang naipasa, ano ang kulang, at anong patunay ang natanggap. Ang pagpaparehistro ay hindi garantiya ng kita o pag-endorso ng pamahalaan sa alok.

4. Gumawa ng talaang nasusuri bago at pagkatapos pumirma

Maghanda ng isang talaan para sa bawat kasunduan. Ilagay ang mga sumusunod:

• Pangalan ng magkabilang panig at batayan ng pagkakasaklaw sa EO 169.
• Bersiyon ng kasunduan at petsa ng pagsusuring legal.
• Kumpletong mga kalakip at anumang pinirmahang pagbabago.
• Naaangkop na paraan ng paghahain at taong responsable.
• Petsa ng pagsusumite, patunay ng pagtanggap, at mga susunod na hakbang.

Tiyaking magkatugma ang bersiyong sinuri, pinirmahan, at isinumite. Ihiwalay ang lumang burador upang hindi ito aksidenteng magamit sa susunod na aplikante. Itago rin ang katibayan na nakatanggap ang katuwang ng kumpletong pinirmahang kopya.

Praktikal na baon: Bago pumirma sa unang prangkisa, ipasuri ang saklaw ng EO 169, kumpirmahin ang proseso sa DTI, at magtalaga ng responsable sa paghahain. Tratuhin ang pagpaparehistro bilang hiwalay na gawaing kailangang patunayan—hindi bilang awtomatikong bunga ng pagpirma.