Pagtatakda ng Bayad Bago Iprangkisa ang Negosyo

Hindi sapat na gayahin ang singil ng ibang tatak kapag ipapaprangkisa mo na ang iyong negosyo. Kailangang may malinaw na batayan ang paunang bayad at royalti: ano ang ibinibigay mo, magkano ang gastos sa pagtupad nito, at kaya ba itong pasanin ng sangay? Sa komunidad ng prangkisa, ang maayos na singil ay tumutulong sa parehong panig na makapagpatuloy, hindi lamang makapirma ng kasunduan.

1. Ihiwalay ang gastos sa pagbubukas at patuloy na suporta

Magsimula sa talaan ng mga gawaing kailangan upang maihanda ang isang bagong sangay. Maaaring kabilang dito ang pagsusuri sa aplikante, paghahanda bago magbukas, paunang pagsasanay, at pagdalaw ng pangkat sa unang mga araw ng operasyon. Itala ang oras ng tauhan, pamasahe, materyales, at iba pang direktang gastos.

Pagkatapos, gumawa ng hiwalay na talaan para sa mga gawaing nagpapatuloy: pagbisita sa sangay, pagsagot sa suliranin, pagpapanatili ng mga sistemang ginagamit, at regular na paggabay sa pagpapatakbo. Huwag awtomatikong isama ang parehong gastos sa dalawang singil.

Para sa bawat gawain, tukuyin ang:

• Saklaw: Ano mismo ang matatanggap ng katuwang?
• Dalas: Minsanan ba, buwanan, o kapag may pangangailangan?
• Batayan ng gastos: Oras ng tao, bilang ng sangay, o aktuwal na paggamit?
• Sasagot sa bayad: Ikaw ba, ang katuwang, o pareho ayon sa malinaw na hatian?

Gamitin ang aktuwal na tala ng iyong umiiral na negosyo kung mayroon. Kung pagtatantiya pa lamang, markahan ito at ipaliwanag ang palagay. Hindi dapat magmukhang tiyak na gastos ang halagang hindi pa nasusubukan.

2. Bigyan ng malinaw na layunin ang bawat singil

Ang paunang bayad ay maaaring maging kabayaran sa pagpasok sa sistema, karapatang ipinagkakaloob, at mga serbisyong ibinibigay bago magbukas. Hindi ito awtomatikong katumbas ng buong puhunan sa pagtatayo ng sangay. Kung hiwalay ang kagamitan, panimulang imbentaryo, deposito sa upa, o puhunan sa araw-araw na operasyon, sabihin iyon nang tahasan.

Maaaring magsilbing panimulang batayan sa pagkukuwenta ang direktang gastos sa paghahanda, makatuwirang bahagi ng pangkalahatang gastos, at napiling tubo. Gabay ito sa pagpapasya, hindi pormulang itinatakda ng batas. Kailangang timbangin din ang halaga ng karapatang gamitin ang tatak at sistema, nang hindi nangangako ng garantisadong kita.

Para sa royalti, pag-aralan ang epekto ng nakapirming halaga kumpara sa porsiyento ng benta. Mas madaling tantiyahin ang nakapirming singil ngunit maaaring mabigat kapag mahina ang benta. Ang porsiyento naman ay nangangailangan ng eksaktong depinisyon ng pagbabatayang benta.

Linawin kung paano hahawakan ang ibinalik na produkto, kanseladong transaksiyon, diskuwento, buwis, at singil ng tagapamagitan sa paghahatid. Kung may pinakamababang royalti, isama ito sa pagsusuri ng kakayahang magbayad. Ipasuri sa tagapayo sa buwis ang tamang paglalapat ng buwis sa bawat singil.

3. Subukan kung sapat ang singil para sa dalawang panig

Gumawa ng magkahiwalay na pagtataya para sa nagbibigay at tumatanggap ng prangkisa. Sa iyong panig, ihambing ang inaasahang paulit-ulit na bayad sa gastos ng patuloy na suporta. Sa panig ng katuwang, tingnan ang matitira matapos ang gastos sa produkto, sahod, upa, iba pang gastusin, at lahat ng bayarin sa prangkisa.

Subukan ang mahina, karaniwan, at malakas na takbo ng benta. Isama rin ang mas mahal na pagdalaw sa malalayong sangay at panahong maraming katuwang ang sabay-sabay na nangangailangan ng tulong. Ang mga ito ay pagsusuring panloob, hindi pangako ng magiging resulta.

Isang babalang dapat bantayan: kailangan bang patuloy na magbenta ng bagong prangkisa upang matustusan ang suportang ipinangako sa mga naunang katuwang? Kung oo, suriin muli ang singil, saklaw ng serbisyo, o paraan ng paghahatid nito. Huwag itago ang kakulangan sa pamamagitan ng mga dagdag-singil na hindi naipaliwanag bago pumirma.

4. Isulat ang singil ayon sa naaangkop na tuntunin

Walang iisang komprehensibong batas sa Pilipinas na sumasaklaw sa lahat ng aspeto ng prangkisa. Gayunman, may tiyak na tuntunin sa ilalim ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 169, serye ng 2022, para sa proteksiyon ng mga mikro, maliit, at katamtamang negosyo na tumatanggap ng prangkisa.

Para sa mga kasunduang saklaw nito, kabilang sa minimum na nilalaman ang buong pagsisiwalat ng mga bayad bago pumirma, paunang bayad, at paulit-ulit na bayarin. May obligasyon din sa pagpaparehistro ng kasunduan sa DTI. Hindi itinatakda ng kautusan ang komersiyal na presyong dapat mong singilin; kailangan mong bumuo ng makatwirang batayan nito.

Umiiral din ang Kodigo Sibil sa mga obligasyong kontraktuwal at ang Republic Act No. 8293 sa mga karapatan sa tatak at kaugnay na kaalamang ipinapagamit. Ipasuri sa abogado ang talaan ng singil, takdang pagbabayad, kundisyon ng pagsasauli, at anumang mekanismo ng pagbabago.

Praktikal na aral: Bago magtakda ng presyo, gumawa ng isang talaang nag-uugnay sa bawat bayad, serbisyong kapalit, tunay na gastos, at epekto sa sangay. Kung hindi malinaw ang apat na iyon, huwag munang maningil.