Kagamitan sa Prangkisa: Pagmamay-ari, Garantiya at Pagpalit
Linawin kung sino ang may-ari, sasagot sa sira, at magpapalit ng kagamitan bago ialok ang iyong negosyo bilang prangkisa.
Nai-publish

Maaaring kumpleto ang iyong alok na prangkisa sa makina, kasangkapan, at kagamitang pangtinda, ngunit hindi sapat ang listahan ng mga kasama sa pakete. Kapag nasira ang pangunahing kagamitan, sino ang magpapagawa at paano magpapatuloy ang tindahan? Bago magpalawak sa komunidad ng prangkisa sa Pilipinas, ihanda ang malinaw na tuntunin sa pagmamay-ari, pagtanggap, pagpapanatili, at pagpapalit ng kagamitan.
1. Ihiwalay ang pagbili, pagpapagamit, at pag-upa
Unahin ang talaan ng lahat ng kagamitang kailangan sa bawat sangay. Para sa bawat bagay, tukuyin ang gamit, kinakailangang kakayahan, kasama nitong piyesa, at paraan ng pagkuha. Huwag pagsamahin sa iisang malabong katagang “kumpletong pakete” ang mga kagamitang magkakaiba ang kondisyon ng pagmamay-ari.
Maaaring magkaroon ng tatlong magkaibang kaayusan:
- Binibili ng kukuha ng prangkisa: Linawin kung kailan lumilipat ang pagmamay-ari at kung may natitirang hulog.
- Ipinapagamit ng may-ari ng tatak: Tukuyin na hindi ito pag-aari ng katuwang, kung saan lamang maaaring gamitin, at kailan kailangang ibalik.
- Inuupahan mula sa ibang tagapagbigay: Itala kung sino ang umuupa, nagbabayad, at mananagot sa pagkawala o pagkasira.
Mahalaga rin ang pagkakaiba ng pagmamay-ari at pananagutan habang nasa biyahe. Kung nasira ang makina bago makarating sa sangay, hindi dapat saka pa lamang pagtalunan kung sino ang maghahabol sa naghatid.
Isama sa kalakip ng kasunduan ang paglalarawan ng bawat kagamitan at kaugnay na dokumento ng pagbili o pagpapagamit. Kung may kagamitang may nakakabit na tatak, ihiwalay ang karapatang gamitin ang tatak sa pagmamay-ari ng mismong bagay. Hindi awtomatikong nagpapatuloy ang pahintulot sa tatak dahil lamang nabili ang kagamitan.
2. Magtakda ng proseso ng paghahatid at pagtanggap
Ang pagdating ng kahon ay hindi katumbas ng maayos na pagtanggap sa makina. Maghanda ng talaan ng pagsusuri na gagamitin bago kilalaning kumpleto at gumagana ang naihatid.
Dapat masaklaw nito ang:
- Pagtutugma ng modelo, dami, at natatanging bilang ng makina sa napagkasunduan.
- Pagsusuri sa pinsala, nawawalang piyesa, at kalakip na tagubilin.
- Pagtiyak na angkop ang suplay ng kuryente, tubig, bentilasyon, at puwesto.
- Pagsubok sa karaniwang gawain ng tindahan, hindi lamang pagbukas ng makina.
- Pagtatala ng depekto, kailangang ayusin, at taong responsable sa susunod na hakbang.
Halimbawa, maaaring umandar ang makinang pampalamig ngunit hindi maabot ang temperaturang kailangan sa produkto. Sa ganitong sitwasyon, dapat malinaw kung pansamantala lamang ang pagtanggap, kailan uulitin ang pagsusuri, at kung maaapektuhan ang pagbubukas ng sangay.
Ipapirma ang tala ng pagtanggap sa awtorisadong kinatawan ng magkabilang panig. Ilakip ang mga larawan at resulta ng pagsusuri. Huwag gawing awtomatikong pagtalikod sa lahat ng karapatan sa nakatagong depekto ang simpleng pagpirma sa resibo ng paghahatid; ipasuri sa abogado ang ganitong kondisyon.
3. Hatiin ang pananagutan sa garantiya at pagkukumpuni
Magkaiba ang garantiya ng gumawa ng makina at ang suportang ipinapangako mo bilang nagbibigay ng prangkisa. Kung tagapamagitan ka lamang sa paghahabol sa garantiya, sabihin iyon nang malinaw. Huwag mangakong ikaw mismo ang magpapalit kung wala kang kakayahan o kasunduan upang tuparin iyon.
Para sa bawat mahalagang kagamitan, itala kung kailan nagsisimula ang garantiya, ano ang saklaw nito, anong mga pangyayari ang maaaring hindi saklaw, at kanino ihahain ang reklamo. Linawin din kung sino ang sasagot sa paggawa, piyesa, transportasyon, at pagpunta ng tekniko.
Maghanda ng iskedyul ng regular na paglilinis at pagpapanatili batay sa tagubilin ng gumawa. Tukuyin kung aling gawain ang maaaring gawin ng tauhan at alin ang nangangailangan ng kwalipikadong tekniko. Itala ang bawat pagkukumpuni upang hindi mawala ang kasaysayan kapag nagpalit ng tagapamahala.
Pagkasunduan din ang gagawin habang hindi magamit ang makina. May maipapahiram bang kapalit? Maaari bang bawasan muna ang mga produktong ibinebenta? Sino ang maaaring magpahintulot ng pansamantalang solusyon? Iwasang mangako ng tiyak na oras ng pagkukumpuni kung hindi ito kayang suportahan sa lahat ng lokasyon.
4. Isulat ang pagpapalit at gastos sa tamang dokumento
Walang iisang komprehensibong batas sa Pilipinas na sumasaklaw sa lahat ng usapin ng prangkisa. Gayunman, may tiyak na tuntunin ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 169, serye ng 2022, para sa proteksiyon ng mga mikro, maliit, at katamtamang negosyo na kumukuha ng prangkisa. Itinatakda nito ang pinakamababang nilalaman ng mga kasunduang saklaw nito, kabilang ang paglalahad ng mga bayarin, at pagpaparehistro sa DTI.
Umiiral din ang Kodigo Sibil sa mga obligasyon at kontrata. Mahalaga ang Kodigo sa Intelektuwal na Ari-arian, o Batas Republika Blg. 8293, kapag sangkot ang paggamit ng tatak at paglilipat ng teknolohiya. Ipasuri ang kabuuang kaayusan, hindi lamang ang pahina ng kagamitan.
Kung maaaring obligahin ang katuwang na magpalit ng makina, tukuyin ang makatwirang batayan: kaligtasan, kawalan ng piyesa, o hindi na sapat na kakayahan. Linawin ang abiso, pag-apruba, gastos, at paghawak sa lumang kagamitan. Huwag itago sa manwal ang obligasyong gumastos na hindi malinaw sa kasunduan.
Praktikal na tandaan: Bago tumanggap ng unang katuwang, kumpletuhin ang talaan ng pagmamay-ari, pagsusuri sa pagtanggap, garantiya, at pagpapalit. Ang malinaw na pananagutan sa kagamitan ay nakatutulong upang hindi maging alitan ang isang nasirang makina.
Mga Pinagkunan
- Franchise Business
- Franchising a Business Into the Philippines: Legal and Registration ...
- How to Start a Franchise Business: A Step-by-Step Guide
- Registering Franchise Agreements in the Philippines | QFA
- How do I Franchise my Business? - Blog
- Paano Maging Franchisee | PDF
- Philippines: Franchise & Licensing
- Philippine Franchise Entry Guide | PDF



