Paglalahad ng Bayarin Bago Iprangkisa ang Negosyo

Kung nais mong iprangkisa ang kasalukuyang negosyo, hindi sapat ang magtakda ng isang kaakit-akit na panimulang presyo. Kailangang maipaliwanag kung ano ang kasama, ano ang hiwalay, at ano ang patuloy na babayaran ng magiging katuwang. Sa komunidad ng franchising, ang malinaw na paglalahad ng bayarin bago pumirma ay mahalagang pundasyon ng tiwala. Narito ang praktikal na paraan ng pagbuo ng talaang maitutugma sa tunay na operasyon at kontrata.

1. Ihiwalay ang bayad sa karapatan at kabuuang puhunan

Magsimula sa aktuwal na gastos ng iyong kasalukuyang tindahan o sangay na ginagamit sa pagsubok. Huwag kopyahin lamang ang presyong nakikita sa ibang alok. Magkaiba ang gastos sa pagbibigay ng karapatang gamitin ang sistema at ang puhunan upang makapagbukas ng isang negosyo.

Ayusin ang talaan sa apat na pangkat:

• Panimulang bayad sa prangkisa: Tukuyin ang saklaw, gaya ng paggamit ng tatak at sistema, paunang pagsasanay, at tulong bago magbukas.
• Gastos sa pagbubukas: Ihiwalay ang kagamitan, pagkukumpuni, unang paninda, deposito sa upa, at mga permit.
• Paulit-ulit na bayarin: Ilahad ang bayad sa patuloy na paggamit ng sistema, ambag sa pagpapatalastas, at singil sa kinakailangang teknolohiya.
• Pondong pangpatakbo: Ipaliwanag ang pangangailangang maglaan para sa sahod, renta, kuryente, at muling pagbili ng paninda habang hindi pa sapat ang pumapasok na salapi.

Sa bawat halaga, sabihin kung tiyak na singil, tantiya, o bayad sa ibang tagapagbigay. Tukuyin din kung kasama na ang naaangkop na buwis. Kung nakadepende sa lokasyon ang gastos, ilagay ang batayan ng tantiya at petsa ng pagsuri.

2. Gawing nasusuri ang bawat singil

Gumawa ng iisang pangunahing talaan na gagamitin sa pagpapaliwanag, panukalang alok, at paghahanda ng kontrata. Para sa bawat singil, sagutin: magkano, paano kinukuwenta, kailan babayaran, kanino ibabayad, at anong serbisyo o karapatan ang kapalit?

Kung porsiyento ng benta ang singil, malinaw na tukuyin ang kahulugan ng “benta.” Kasama ba ang buwis? Paano ituturing ang diskuwento, kinanselang transaksiyon, ibinalik na bayad, at komisyon ng tagapamagitan sa paghahatid? Hindi sapat ang sabihing “batay sa kabuuang benta” kung magkakaiba ang pagkaunawa ng magkabilang panig.

Ihayag din ang mga singil na maaaring lumitaw lamang kalaunan: pagpapanibago, paglilipat ng karapatan, karagdagang pagsasanay, pagpapalit ng kagamitan, o paglipat ng puwesto. Kung maaaring baguhin ang isang bayarin, ipasulat sa abogado ang pinahihintulutang batayan, proseso, at abiso; huwag umasa sa malawak na kapangyarihang magtaas anumang oras.

Para sa pondong pangpagpapatalastas, ipaliwanag kung sino ang namamahala, saan maaaring gastusin, at anong ulat ang ibibigay. Huwag ipahiwatig na ang buong ambag ay mapupunta sa sariling lugar ng katuwang kung maaari itong gamitin sa pangkalahatang kampanya.

3. Itugma ang talaan sa mga tuntunin sa Pilipinas

Walang iisang komprehensibong batas sa prangkisa sa Pilipinas, ngunit hindi ibig sabihin na walang naaangkop na regulasyon. Mahalaga ang Kodigo Sibil sa bisa, pagtupad, at pananagutan sa kontrata. Saklaw naman ng Kodigo sa Intelektuwal na Ari-arian, o Republic Act No. 8293, ang mga karapatan sa tatak at kaugnay na paglilisensiya.

Ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 169, serye ng 2022, ay nagtatakda ng mga proteksiyon para sa mga kasunduang prangkisa na kinasasangkutan ng mga mikro, maliit, at katamtamang negosyo. Kabilang sa pinakamababang nilalaman ng saklaw nitong kasunduan ang buong paglalahad ng mga bayarin, gaya ng panimulang bayad, patuloy na bayad, ambag sa pagpapatalastas, at iba pang kaugnay na singil. May iba pa itong hinihinging probisyon; hindi sapat ang talaan ng bayarin lamang.

Inaatasan din ng kautusan ang DTI na lumikha ng rehistro ng mga saklaw na kasunduan. Bago mag-alok, kumpirmahin sa DTI at abogado ang kasalukuyang paraan ng pagpapatupad at pagsusumite na naaangkop sa iyo. Huwag ipagkamali ang pagpaparehistro ng pangalan ng negosyo sa pagpaparehistro ng kasunduan o proteksiyon ng tatak.

Huwag ding ipalagay na may pangkalahatang takdang panahon ng pagbibigay ng hiwalay na dokumentong pagsisiwalat gaya sa ibang bansa. Ang maagang pagbibigay ng iyong talaan ay mabuting gawain, ngunit hindi nito pinapalitan ang mga obligasyong legal at ang mismong kontrata.

4. Subukan ang paliwanag bago tumanggap ng bayad

Ipasuri ang talaan sa taong hindi kasali sa pagbuo nito. Kaya ba niyang matukoy ang salaping kailangan bago magbukas, regular na bayarin, at mga posibleng karagdagang gastos? Kapag kailangan pang manghula, baguhin ang paliwanag.

Pagkatapos, pagtugmain ang talaan, kasunduan, manwal ng operasyon, at sinasabi ng mga tagapangalap ng katuwang. Hindi dapat “kasama na ang lahat” ang pangako kung may hiwalay na obligadong pagbili o buwanang singil.

Bigyan ang aplikante ng sapat na pagkakataong magtanong at kumonsulta sa sariling tagapayo. Itala ang bersiyon at petsa ng ibinigay na dokumento, pati ang nakasulat na paglilinaw. Kung may babaguhin bago pumirma, ibigay muli ang binagong talaan. Huwag gawing garantiya ng kita ang tantiya mula sa iyong kasalukuyang sangay.

Praktikal na baon: Bago tumanggap ng unang bayad, tiyaking walang obligadong singil na wala sa talaan at walang pangakong salungat sa kontrata. Mas matibay ang paglago kapag malinaw ang usapan mula sa simula.