Ubezpieczenie franczyzy: co sprawdzić przed zakupem

Zalanie lokalu, szkoda wyrządzona klientowi albo pożar mogą zatrzymać działalność, choć opłaty nadal będą wymagalne. We wspólnocie franczyzowej część zabezpieczeń organizuje centrala, ale nie oznacza to automatycznie ochrony każdego przedsiębiorcy. Przed zakupem franczyzy ustal, kto jest ubezpieczony, jakie ryzyka obejmuje polisa i które straty pozostaną po Twojej stronie. To osobny element oceny kosztów wejścia do sieci.

1. Oddziel obowiązek ustawowy od wymogu sieci

W Polsce umowa franczyzy jest umową nienazwaną: nie ma odrębnej ustawy kompleksowo regulującej franczyzę. Podstawą współpracy są przede wszystkim ogólne przepisy Kodeksu cywilnego, w tym zasada swobody umów i przepisy o odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązań. Zależnie od działalności stosuje się również m.in. prawo konkurencji, własności intelektualnej oraz przepisy podatkowe.

Sam fakt przystąpienia do wspólnoty franczyzowej nie tworzy powszechnego ustawowego obowiązku posiadania OC przedsiębiorcy. Obowiązek ubezpieczenia może jednak wynikać ze szczególnych przepisów dotyczących wykonywanej działalności. Niezależnie od tego może go przewidywać umowa franczyzy lub najmu.

Wymóg umowny i obowiązek ustawowy to dwie różne rzeczy. Poproś franczyzodawcę o wskazanie wymaganych rodzajów ubezpieczeń, minimalnych sum, zakresu ochrony i terminów przedstawienia dokumentów. Sprawdź też konsekwencje przerwy w ochronie. Nie zakładaj, że wystarczy dowolna polisa nazwana „ubezpieczeniem firmy”.

Samą umowę ubezpieczenia regulują przepisy Kodeksu cywilnego. O rzeczywistym zakresie ochrony decydują jednak także polisa, ogólne warunki ubezpieczenia oraz uzgodnione klauzule — z uwzględnieniem przepisów bezwzględnie obowiązujących.

2. Sprawdź, kogo naprawdę chroni polisa centrali

Zapewnienie „sieć jest ubezpieczona” nie odpowiada na pytanie, czy chroniona będzie Twoja działalność. Ubezpieczający zawiera umowę z ubezpieczycielem, natomiast ubezpieczony jest podmiotem objętym ochroną. To nie zawsze ta sama osoba lub firma.

Przed podpisaniem umowy poproś o dokumenty pozwalające ustalić:

• czy Twoja firma będzie wskazana jako ubezpieczona lub objęta jednoznaczną definicją grupy ubezpieczonych;
• czy ochrona obejmuje konkretny lokal i wszystkie prowadzone w nim czynności;
• czy dotyczy odpowiedzialności franczyzobiorcy, czy wyłącznie franczyzodawcy;
• kto zgłasza szkodę i komu przysługuje świadczenie;
• czy limit jest przypisany do placówki, czy wspólny dla wielu punktów.

Wspólny limit może być pomniejszany przez szkody powstałe w innych placówkach. Zapytaj więc o sposób informowania o jego wykorzystaniu oraz możliwość dodatkowej ochrony.

Jeśli centrala zawiera ubezpieczenie i obciąża Cię kosztem, ustal zasady rozliczenia. Potrzebujesz również potwierdzenia początku ochrony: data podpisania franczyzy nie musi być datą rozpoczęcia odpowiedzialności ubezpieczyciela.

3. Dopasuj ochronę do rzeczywistych strat

Nie zaczynaj od porównania składek. Najpierw wypisz sytuacje, które mogą spowodować największy wydatek. Dla lokalu gastronomicznego będą to inne ryzyka niż dla punktu usługowego, choć oba działają we wspólnocie franczyzowej.

Rozdziel trzy obszary. Ubezpieczenie mienia dotyczy określonych składników majątku i zdarzeń. OC działalności może obejmować odpowiedzialność za szkody wyrządzone innym osobom. Ubezpieczenie przerw w działalności może rekompensować wskazane w umowie skutki finansowe przestoju, często pod warunkiem wystąpienia objętej ochroną szkody rzeczowej. Żaden z tych zakresów nie zastępuje automatycznie pozostałych.

Zwróć szczególną uwagę na cudze mienie. Wyposażenie należące do centrali, wynajęte urządzenia czy towar powierzony mogą wymagać odpowiedniego rozszerzenia. Nie wystarczy, że znajdują się w ubezpieczonym lokalu.

Porównaj obowiązki z umowy franczyzy z wyłączeniami polisy. Odpowiedzialność przyjęta umownie ponad zasady ustawowe może nie być objęta OC. Podobnie nie zakładaj pokrycia kar umownych, niedoborów magazynowych, awarii urządzeń lub strat spowodowanych brakiem dostaw. Każdy taki przypadek wymaga osobnego sprawdzenia warunków.

4. Policz koszt, który pozostaje po Twojej stronie

Roczna składka to tylko część budżetu. Udział własny oznacza, że część szkody poniesiesz samodzielnie. Podlimity ograniczają wypłatę dla określonych zdarzeń, nawet gdy główna suma ubezpieczenia wygląda wystarczająco. Przy niedoubezpieczeniu sposób obliczenia odszkodowania zależy od warunków umowy.

Poproś pośrednika ubezpieczeniowego o przeanalizowanie przykładowej szkody: zalanie niszczy wyposażenie i wymusza zamknięcie punktu. Niech wskaże, które straty byłyby objęte ochroną, jakie ograniczenia zadziałają i jakie dokumenty będą potrzebne.

Osobno sprawdź, czy podczas przestoju nadal płacisz czynsz, opłaty franczyzowe i wynagrodzenia. Polisa nie zawiesza tych zobowiązań. Nawet przy uznanej szkodzie potrzebujesz środków na okres oczekiwania na wypłatę.

5. Uzgodnij procedurę jeszcze przed otwarciem

W dokumentach współpracy ustal, kto odnawia polisę, opłaca składkę i przekazuje potwierdzenie ciągłości ochrony. Jeżeli sieć wymaga konkretnego ubezpieczyciela, zapytaj o możliwość przedstawienia równoważnej oferty oraz procedurę jej akceptacji.

Spisz także zasady działania po szkodzie: kogo zawiadomić, kto zabezpiecza mienie i kto kontaktuje się z ubezpieczycielem. Procedura sieci nie powinna utrudniać dochowania terminów i obowiązków wynikających z polisy. Sprawdź wymagania dotyczące zabezpieczeń lokalu, przeglądów i dokumentowania wartości majątku.

Praktyczny wniosek: przed zakupem franczyzy zestaw na jednej stronie wymagania sieci, zakres polisy i straty nieobjęte ochroną. Dopiero wtedy porównuj składki i ustal rezerwę finansową.