Handel skupia 80 proc. systemów franczyzowych w Polsce

Około 1080 z 1350 systemów franczyzowych działających w Polsce w 2024 r. przypadało na handel detaliczny. To 80 proc. wszystkich systemów — wynika z danych przytoczonych przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii w odpowiedzi na interpelację. Opublikowane w październiku informacje pokazują społeczność franczyzową silnie związaną z handlem, ale wymagają rozróżnienia między liczbą przedsiębiorców, sklepów i umów.

87 tys. franczyzobiorców i 1350 systemów

Według danych Polskiej Organizacji Franczyzodawców, przywołanych przez resort i opisanych 14 października 2026 r. przez portal dlahandlu.pl, w 2024 r. w Polsce działało około 87 tys. franczyzobiorców. Korzystali oni z około 1350 systemów franczyzowych. Zdecydowana większość tych systemów funkcjonowała w handlu detalicznym.

Te liczby opisują dwa różne aspekty społeczności franczyzowej. Liczba systemów pokazuje zakres dostępnych modeli i koncepcji biznesowych, natomiast liczba franczyzobiorców — skalę uczestnictwa przedsiębiorców. Nie należy traktować ich zamiennie ani utożsamiać liczby franczyzobiorców z liczbą placówek.

Resort zaznaczył jednocześnie, że sam nie gromadzi danych dotyczących konkretnie franczyzy. Przytoczone wielkości nie są zatem wynikiem odrębnego ministerialnego spisu. To ważne zastrzeżenie dla osób, które chcą wykorzystać je do porównywania sieci lub oceny możliwości rozpoczęcia działalności.

Istotna jest także data odniesienia. Choć informacje trafiły do publikacji w październiku 2026 r., opisują sytuację z 2024 r. Nie stanowią więc bieżącego zestawienia wielkości wszystkich sieci ani aktualnej liczby przedsiębiorców działających na licencji.

Trzy grupy skupiały ponad 40 tys. sklepów

Największą rolę w przedstawionym obrazie handlu odgrywały Eurocash, Specjał i Żabka. Na koniec 2024 r. grupy te skupiały łącznie ponad 40 tys. sklepów. Według informacji przytoczonych przez resort odpowiadały za blisko połowę wszystkich umów franczyzowych.

Portal Wiadomości Spożywcze przedstawił szczegółowe wielkości dla poszczególnych grup. Eurocash miał ponad 15,8 tys. sklepów działających w różnych modelach franczyzy, między innymi pod szyldami Lewiatan, Gama, Delikatesy Centrum i Groszek. Grupa Specjał skupiała blisko 13,9 tys. sklepów, również w różnych modelach współpracy. Wśród wymienionych szyldów były SPAR, Livio i Nasz Sklep. Żabka miała w tym czasie około 11 tys. sklepów.

Porównanie pokazuje koncentrację dużej liczby placówek wokół kilku organizacji. Nie oznacza jednak, że każda z tych organizacji oferowała przedsiębiorcom taki sam sposób prowadzenia sklepu. W przypadku Eurocash i Specjału zestawienie obejmuje wiele szyldów oraz różne modele franczyzy. Żabka została opisana jako sieć działająca pod jednym szyldem, w formule tzw. twardej franczyzy.

Z perspektywy kandydata na franczyzobiorcę wielkość grupy jest więc jedynie punktem wyjścia. Porównanie liczby sklepów nie zastępuje porównania konkretnych ofert i obowiązków wynikających z umowy. Szczególnie istotne jest ustalenie, czy prezentowane dane dotyczą pojedynczej marki, czy całej grupy skupiającej kilka koncepcji handlowych.

550 mld zł przychodów — nie dochodów przedsiębiorców

Drugą miarą skali są przychody. Według szacunków Instytutu Finansów Publicznych, przygotowanych na podstawie danych GUS i przytoczonych w odpowiedzi resortu, sieci franczyzowe osiągnęły w 2024 r. około 550 mld zł przychodów.

To szacunek odnoszący się do sieci, a nie informacja o dochodzie pojedynczego franczyzobiorcy. Nie mówi również, jaka część sprzedaży pozostaje przedsiębiorcy po pokryciu kosztów prowadzenia placówki. Z tej wartości nie należy zatem wyprowadzać obietnicy określonego zarobku ani traktować jej jako miary rentowności konkretnej oferty.

Dane o przychodach uzupełniają obraz skali działalności, ale odpowiadają na inne pytanie niż liczba systemów czy sklepów. Łączne zestawienie tych wskaźników pokazuje znaczenie społeczności franczyzowej w gospodarce. Nie pozwala natomiast samo w sobie ustalić, który model współpracy będzie odpowiedni dla danego przedsiębiorcy.

Jak wykorzystać te dane przed wyborem sieci

Najważniejszy wniosek z przedstawionych liczb dotyczy struktury polskiej społeczności franczyzowej: handel detaliczny skupia większość systemów, a kilka dużych grup gromadzi znaczną liczbę sklepów i umów. Sam rozmiar organizacji nie jest jednak oceną warunków oferowanych jej partnerom.

Przed porównaniem propozycji warto sprawdzić rok, którego dotyczą liczby, zakres zestawienia oraz zastosowaną jednostkę. Sklepy, systemy, franczyzobiorcy i umowy nie są tym samym. Równie ważne jest oddzielenie przychodów całej sieci od wyniku finansowego pojedynczej placówki.

Praktyczny wniosek: dane o skali pomagają stworzyć listę sieci do sprawdzenia. Decyzję o przystąpieniu do społeczności franczyzowej warto jednak oprzeć na warunkach konkretnej umowy i kalkulacji kosztów własnego sklepu, a nie wyłącznie na liczbie placówek pod danym szyldem.