QFA: Linawin ang pananagutan sa mga kawani ng prangkisa

Hinimok ng Quality Franchise Association (QFA) ang mga negosyong naghahandang magpaprangkisa na linawin muna ang pananagutan sa mga kawani bago mag-alok ng kasunduan. Sa gabay na inilathala noong Oktubre 30, 2026, binigyang-diin nito na dapat magtugma ang nakasulat na paghahati ng tungkulin at ang aktuwal na pamamahala sa tindahan—hindi lamang kapag may reklamo na tungkol sa sahod o pagtanggal sa trabaho.

Hindi sapat ang pagtukoy sa kontrata

Ayon sa gabay, sa karaniwang kaayusan, ang kumukuha ng prangkisa ang nagpapatakbo ng sariling negosyo at kumukuha ng mga empleyado nito. Gayunman, hindi sapat na sabihin lamang sa kasunduan na siya ang tagapag-empleyo.

Mahalaga rin kung sino ang aktuwal na pumipili at kumukuha ng manggagawa, nagbabayad ng sahod, may kapangyarihang magtanggal, at kumokontrol sa paraan ng pagtatrabaho. Kaya kailangang suriin hindi lamang ang pangalan ng responsable sa dokumento kundi pati ang araw-araw na pagpapatakbo ng sangay.

Bago magpalawak, ipinapayo ng QFA ang paggawa ng talaan ng mga pasyang may kinalaman sa mga kawani. Para sa bawat gawain, dapat tukuyin kung sino ang nagpapasya, sino ang nagbibigay ng suporta, at saang dokumento nakatala ang responsibilidad.

Kabilang dito ang pag-aanunsiyo ng bakante, pakikipanayam sa aplikante, pagpirma ng kontrata sa trabaho at pagtatakda ng sahod. Dapat ding malinaw ang pananagutan sa iskedyul, bakasyon, dagdag na oras ng trabaho, pagsusuri ng pagganap, pagdidisiplina, pagbabayad at mga kinakailangang kontribusyon.

Pamantayan ng tatak, hiwalay sa pagdidisiplina

Maaaring magtakda ang nagpapaprangkisa ng mga pamantayan sa kalinisan, kalidad ng produkto at serbisyo sa mamimili. Ngunit ayon sa QFA, kailangang maingat ang pagpapatupad upang manatiling malinaw kung sino ang namamahala sa mga manggagawa.

Kapag may nakitang paglabag sa pamantayan, iminumungkahi ng gabay na unang iulat ito sa itinalagang tagapamahala ng sangay. Dapat tukuyin ang pamantayang hindi nasunod at ang kinakailangang pagwawasto sa operasyon.

Ang anumang nararapat na hakbang sa pagdidisiplina ay dapat ipaubaya sa tamang tagapag-empleyo at sumunod sa batas at wastong proseso. Pagkatapos, maaaring tiyakin ng nagpapaprangkisa na naitama ang operasyon nang hindi inaako ang pamamahala sa empleyado.

Kailangan din ng hiwalay na pamamaraan para sa agarang panganib sa kaligtasan. Binibigyang-diin ng gabay na hindi dapat maging dahilan ang paghihintay ng pahintulot upang magpatuloy ang mapanganib na trabaho. Mahalagang maisulat ang prosesong ito kasabay ng karaniwang paraan ng pag-uulat at pagwawasto.

Badyet na sakop ang buong araw ng operasyon

Bago tumanggap ng unang kukuha ng prangkisa, dapat isama sa pagtataya ng gastos ang makatotohanang pangangailangan sa mga kawani. Hindi sapat, ayon sa QFA, na bilangin lamang ang mga taong kailangan kapag kakaunti ang mamimili.

Dapat paglaanan ang pahinga, araw na walang pasok, bakasyon, paglilinis, pagtanggap ng mga padala at mga gawain sa pagsasara. Ang mga ito ay bahagi ng pangangailangan sa paggawa na dapat makita sa badyet bago magbukas.

Ipinapayo rin ang pagsusuri sa naaangkop na pinakamababang sahod batay sa rehiyon at uri ng negosyo. Kasama sa dapat isaalang-alang ang mga benepisyong itinakda ng batas, gaya ng ikalabintatlong buwang sahod para sa mga sakop na empleyado, at bayad sa dagdag na oras at mga pista opisyal kung naaangkop.

Dapat ding ayusin ang pagpaparehistro at mga kontribusyon sa SSS, PhilHealth at Pag-IBIG alinsunod sa umiiral na mga tuntunin. Para suportahan ang pagpapatupad, inirerekomenda ang paghahanda ng mga huwarang kontrata sa trabaho, talaan ng pagpasok at pasahod, patakaran sa pagliban, at proseso ng pagdidisiplina na maaaring ipaangkop sa abogado o tagapayo sa paggawa.

Kasunduan at patakaran, suriin nang magkasama

Ipinaalala ng QFA na walang iisang komprehensibong batas sa Pilipinas na sumasaklaw sa lahat ng usapin ng prangkisa. May mga partikular na tuntunin, kabilang ang Kautusang Tagapagpaganap Blg. 169, serye ng 2022, na nagtatakda ng proteksiyon para sa mga kumukuha ng prangkisang kabilang sa mikro, maliliit at katamtamang laki ng negosyo.

Gayunman, hindi nito pinapalitan ang Kodigo sa Paggawa, mga kautusan sa sahod at iba pang batas sa paggawa. Mahalaga rin ang pangkalahatang tuntunin ng Kodigo Sibil sa mga kontrata, ngunit hindi maaaring gamitin ang kasunduan upang alisin ang mga karapatang ipinagkakaloob ng batas sa manggagawa.

Para sa komunidad ng prangkisa, praktikal ang pangwakas na payo: ipasuri nang magkasama ang kasunduan at mga patakaran sa kawani. Bago magbukas, tiyaking malinaw ang tagapag-empleyo, sapat ang badyet, at nakadokumento ang hangganan ng kapangyarihan ng bawat panig.