Eksperto tutol sa prangkisa sa social media: ugat ang tugunan

Kinuwestiyon ng ekspertong pangteknolohiya na si Edison Go Tan ang panukalang obligahin ang mga plataporma ng social media na kumuha ng prangkisa mula sa Kongreso bago makapagpatakbo sa Pilipinas. Sa ulat ng Abante noong Setyembre 28, 2026, sinabi niyang hindi sapat ang ganitong hakbang upang malutas ang ugat ng problema, kahit maaari nitong mapabilis ang pakikipag-ugnayan ng pamahalaan sa mga plataporma.

Batayan ng regulasyon, kinuwestiyon

Nakasentro ang pagtutol ni Go Tan sa dahilan kung bakit kailangan ng espesyal na pahintulot upang makapagpatakbo ang isang serbisyo. Sa kaniyang paliwanag, isang pangunahing batayan ng regulasyon ang kakapusan ng pinagkukunang kailangan upang makapagbigay ng serbisyo. Para sa kaniya, hindi umiiral ang katulad na batayan sa social media.

Mahalaga ang pagkakaibang ito sa kaniyang argumento: bago magdagdag ng kinakailangang prangkisa, dapat munang malinaw kung anong suliranin ang direktang malulutas nito. Hindi niya itinuring na sapat na dahilan ang pagkakaroon lamang ng mas direktang ugnayan sa mga kompanyang nagpapatakbo ng mga plataporma.

Ang pagtutol ay nakatuon sa napiling paraan ng pangangasiwa. Sa mga pahayag na iniulat, kinilala rin niya ang posibleng pakinabang ng mas mabilis na pagtugon mula sa mga plataporma. Gayunman, pinaghiwalay niya ang pagpapabilis ng komunikasyon at ang paglutas sa mismong pinagmumulan ng problema.

Mas mabilis na tugon, ngunit hindi buong solusyon

Ayon kay Go Tan, maaaring makatulong ang direktang pakikipag-ugnayan kung kailangang ipatanggal ang nilalamang may dalang banta. Inilarawan niya ang mas mabilis na tugon bilang isang inaasahang pakinabang, hindi bilang tiyak na resulta ng panukala.

Ngunit bahagi lamang iyon ng usapin, ayon sa kaniya. Binigyang-diin niyang hindi maaaring obligahin ang bawat kumpanya na magtatag ng operasyon sa Pilipinas. Dahil dito, hindi niya nakikitang nalulutas ng panukalang prangkisa ang ugat ng problema.

Hindi tinukoy sa ibinigay na ulat ang isang detalyadong alternatibong patakaran mula kay Go Tan. Wala ring nakalatag na sukatan kung gaano kabilis dapat tumugon ang mga plataporma sa kahilingan ng pamahalaan. Kaya ang malinaw na punto ng kaniyang pahayag ay ang limitasyon ng panukalang mekanismo, hindi ang paglalatag ng kumpletong kapalit nito.

Para sa mga sumusubaybay sa usapin, ang pagkakaibang ito ang dapat bantayan: ang pagkakaroon ng madaling makontak na kinatawan ay hindi awtomatikong katumbas ng epektibong paglutas sa mapaminsalang nilalaman, mga reklamo, o iba pang suliranin sa paggamit ng plataporma.

Pananagutan ang layunin ng panukala

Nasa likod ng debate ang House Bill 4786, o Social Media Platform Franchise Act. Ayon sa editoryal ng Philstar noong Setyembre 24, layunin nitong ituring na serbisyong pampubliko ang malalaking plataporma ng social media at obligahin silang kumuha ng prangkisa mula sa Kongreso bago makapagpatuloy ng operasyon sa bansa.

Iniulat din ng editoryal ang suporta ng Department of Information and Communications Technology. Ang inilatag na dahilan nito ay ang hirap sa pagpapanagot sa mga kompanyang nakabase sa ibang bansa kaugnay ng pangangasiwa sa nilalaman, reklamo ng mga mamimili, at pagkapribado ng datos.

Samantala, ayon sa Technobaboy noong Setyembre 23, bukas ang Malacañang sa panukala ngunit kailangan pa itong suriin ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. Wala pang partikular na parusang nakatakda para sa hindi pagsunod sa panahong saklaw ng ulat na iyon.

Sa mga ibinigay na ulat, panukala pa lamang ang kinakailangang prangkisa. Hindi ito dapat ipakahulugang umiiral nang obligasyon para sa mga plataporma o para sa mga negosyong gumagamit ng social media.

Ano ang dapat tandaan ng komunidad ng prangkisa?

Para sa komunidad ng prangkisa, mahalagang linawin ang dalawang magkaibang gamit ng salitang “prangkisa.” Ang tinatalakay dito ay espesyal na batas na ipinagkakaloob ng Kongreso upang pahintulutan ang operasyon ng isang serbisyo. Hindi ito kasunduan sa paggamit ng tatak at sistema ng isang negosyo.

Ang mga plataporma ng social media ang paksa ng panukala, hindi ang pagbibigay ng prangkisang pangnegosyo sa mga tindahan. Walang batayan sa ibinigay na pananaliksik upang sabihing kailangan nang kumuha ng pahintulot ng Kongreso ang isang may-ari ng prangkisa dahil gumagamit siya ng social media.

Praktikal na paalala: Subaybayan ang opisyal na teksto at katayuan ng panukala. Huwag munang baguhin ang mga proseso ng negosyo batay sa palagay na batas na ito; ihiwalay ang layuning palakasin ang pananagutan sa tanong kung epektibo ang iminungkahing paraan.