QFA: Suriin ang pangakong kita at pagbawi ng puhunan

Hindi sapat ang mataas na benta upang patunayang kikita ang isang prangkisa. Sa gabay na inilathala noong Nobyembre 11, 2026, inilatag ng Quality Franchise Association (QFA) ang mga dapat suriin ng mga mamimili ng prangkisa sa Pilipinas bago maniwala sa pagtataya ng kita at mabilis na pagbawi ng puhunan.

Linawin kung benta o tunay na tubo

Sentro ng gabay ang pagkakaiba ng kabuuang benta, halagang natitira matapos ibawas ang halaga ng produkto, at tubong natitira matapos bayaran ang lahat ng gastusin. Maaaring magmukhang kaakit-akit ang parehong bilang ngunit magkaiba ang ipinahihiwatig nito tungkol sa kalagayan ng negosyo.

Para sa komunidad ng franchising, mahalagang malinaw ang kahulugan ng bawat halagang ginagamit sa pag-aalok. Inirerekomenda ng QFA na humingi ng nakasulat na paliwanag sa sinasabing “kita,” sa halip na umasa lamang sa ipinapakitang kabuuang benta.

Dapat tukuyin kung kasama sa kuwenta ang upa, sahod, benepisyo ng kawani, kuryente, tubig at iba pang pang-araw-araw na gastusin. Kailangan ding isama ang bayad sa paggamit ng tatak, ambag sa pagmemerkado at mga singil sa sistema.

Hindi rin dapat maiwan ang nasisira o nawawalang paninda, diskuwento, komisyon sa paghahatid, buwis at interes sa utang. Kasama sa dapat isaalang-alang ang makatwirang kabayaran sa oras ng may-aring mismong namamahala. Kung hindi malinaw ang mga bawas, hindi rin malinaw kung magkano ang tunay na mapapakinabangan ng mamumuhunan.

Alamin kung saan nanggaling ang mga bilang

Isa pang pangunahing punto ng gabay ang pagsisiyasat sa pinagmulan at saklaw ng datos. Ang magandang resulta ng isang sangay ay hindi awtomatikong kumakatawan sa buong hanay ng mga negosyo sa ilalim ng tatak.

Dapat itanong kung ang ipinapakitang resulta ay mula sa isang pambihirang matagumpay na sangay, maraming sangay, o pagtataya lamang. Maaari ring magkaiba ang gastos ng sangay na pinapatakbo ng may-ari ng tatak at ng sangay na hawak ng kaprangkisa.

Kabilang sa mga dapat linawin ang sumusunod:

• Ilang sangay ang pinagmulan ng datos, at anong panahon ang saklaw nito?
• Magkakatulad ba ang lokasyon, laki, oras ng operasyon at anyo ng mga sangay?
• Kasama ba ang mahihinang buwan, o pinakamalalakas na buwan lamang?
• Ibinukod ba ang mga sangay na nagsara o nalugi?
• Gaano na katagal tumatakbo ang mga negosyong ginawang paghahambingan?

Iminumungkahi rin ng QFA ang paghingi ng mga buod ng tala na maaaring ibahagi nang hindi inilalantad ang pribadong impormasyon. Kung kailangan, maaaring itanong kung puwedeng magsuri ang isang tagatuos sa ilalim ng angkop na kasunduan sa pagiging kumpidensiyal.

Sa pahintulot ng mga may-ari, makatutulong ding makipag-usap sa kasalukuyan at dating mga kaprangkisa tungkol sa di-inaasahang gastos at pagkakatugma ng orihinal na pagtataya sa aktuwal na operasyon.

Iangkop ang pagbawi ng puhunan sa lokasyon

Ayon sa gabay, kailangang gumamit ng sariling makatotohanang kuwenta para sa napiling lugar. Hindi sapat na kopyahin ang benta ng isang sangay sa mataong pamilihan kung ibang uri ng pamayanan ang pagsisilbihan ng bagong negosyo.

Dapat ibatay ang pagkukuwenta sa aktuwal na alok sa upa, kasalukuyang gastos sa sahod at mga bayaring nakasaad sa panukalang kontrata. Inirerekomenda ang tatlong kalagayang susubukan: inaasahang takbo, mas mababang benta at mas mataas na gastos.

Layunin nitong makita kung mababayaran pa rin ang operasyon at utang kapag hindi naabot ang pangunahing pagtataya. Dapat ding maglaan para sa unti-unting paglaki ng benta, sa halip na ipagpalagay na agad nitong mapapantayan ang matagal nang bukas na sangay.

Sa pagbawi ng puhunan, kailangang isama ang lahat ng salaping inilabas bago at habang nagsisimula. Ihambing ito sa naipong salaping maaaring maibalik sa may-ari matapos ang mahahalagang bayarin at pondong kailangang manatili sa negosyo. Hindi wastong hatiin lamang ang puhunan sa buwanang benta: hindi lahat ng benta ay maaaring ilabas bilang kita.

Unawain ang proteksiyon at hangganan ng batas

Nililinaw ng QFA na ang Executive Order No. 169 ay nagbibigay ng mga proteksiyon para sa mga mikro, maliit at katamtamang negosyo, kabilang ang mga kinakailangang probisyon at pagpaparehistro ng mga kasunduang saklaw nito. Hindi ito garantiya ng kita o pagpapatunay ng pamahalaan sa pagtataya ng benta.

Naaangkop din ang mga tuntunin ng Kodigo Sibil sa kontrata. Sa ilalim ng Artikulo 1390, ang pandarayang nakaapekto sa pagsang-ayon ay maaaring maging batayan ng pagpapawalang-bisa. Gayunman, ang hindi pag-abot sa pagtataya ay hindi awtomatikong katibayan ng pandaraya; mahalaga ang mga pangyayari at ebidensiya.

Praktikal na hakbang: Itabi ang mga presentasyon, mensahe at bersiyon ng kuwenta. Bago magbayad, ipasuri ang mahahalagang pagkakaiba sa tagatuos o abogado, at ibatay ang pasya sa mapatutunayang datos—hindi lamang sa pinakamagandang resultang ipinakita.