Franchise kopen: toets de intentieverklaring

Een intentieverklaring kan een nuttige tussenstap zijn als u een franchise wilt kopen. U legt vast hoe u samen onderzoekt of toetreding tot de franchisegemeenschap haalbaar is. Maar een document met het opschrift ‘vrijblijvend’ kan toch bindende verplichtingen bevatten. Controleer daarom niet alleen de bedoeling van de samenwerking, maar vooral wat u nu al belooft, betaalt en riskeert.

1. Scheid de intentie van de verplichtingen

Een intentieverklaring is geen wettelijk verplicht toegangsbewijs tot een franchise. Het is een afspraak waarmee partijen hun onderhandelingstraject kunnen organiseren. De juridische werking hangt af van de inhoud en de omstandigheden, niet alleen van de titel.

Een verklaring kan bijvoorbeeld zeggen dat niemand verplicht is de uiteindelijke franchiseovereenkomst te sluiten, terwijl afspraken over exclusiviteit, kosten en geheimhouding wel direct gelden. Lees daarom iedere bepaling afzonderlijk.

Maak vóór ondertekening een overzicht met drie categorieën:

• Direct bindend: afspraken die vanaf ondertekening verplichtingen opleveren.
• Voorwaardelijk: afspraken die pas gelden nadat een concreet omschreven voorwaarde is vervuld.
• Niet-bindend: uitgangspunten waarover partijen nog moeten onderhandelen.

Vraag om een expliciete bepaling dat de verklaring op zichzelf geen verplichting schept om een franchiseovereenkomst aan te gaan. Controleer vervolgens of andere passages dat uitgangspunt niet ondergraven. Een verplichting om op een vaste datum te openen kan bijvoorbeeld botsen met de afspraak dat uw onderzoek nog moet beginnen.

Ook een ondertekend document is niet het enige dat telt. Bewaar begeleidende e-mails en bevestig belangrijke mondelinge uitleg schriftelijk. Dat helpt voorkomen dat partijen later verschillende verwachtingen aan dezelfde tekst verbinden.

2. Geef voorwaarden en exclusiviteit duidelijke grenzen

Een algemene zin als ‘onder voorbehoud van financiering’ biedt minder duidelijkheid dan een uitgewerkte afspraak. Welke financiering is nodig? Wanneer moet daarover zekerheid bestaan? Welke inspanning moet u leveren en wat gebeurt er als de financier niet instemt?

Leg ook vast welke andere onderwerpen eerst voldoende duidelijk moeten zijn. Denk aan uw juridische beoordeling van het franchisecontract of de uitkomsten van een locatieonderzoek. Beschrijf hoe u een beroep doet op een voorbehoud, binnen welke termijn en welke onderbouwing nodig is. Laat een jurist bepalen welke formulering bij uw situatie past.

Let extra op exclusiviteit. Soms verwacht een franchisegever dat u tijdelijk niet met andere formules spreekt. Vraag dan wat u daarvoor terugkrijgt. Wordt een beoogde locatie daadwerkelijk voor u gereserveerd, of blijft de franchisegever tegelijkertijd andere kandidaten benaderen?

Beperk exclusiviteit tot een duidelijke periode en een omschreven onderwerp. Spreek af dat verlenging alleen schriftelijk plaatsvindt. Zo voorkomt u dat een langzaam onderhandelingstraject uw zoektocht onnodig stilzet.

3. Controleer kosten en betalingen aan de Wet franchise

De Nederlandse Wet franchise geldt sinds 1 januari 2021 en is opgenomen in titel 16 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Zij bevat onder meer informatieverplichtingen vóór het sluiten van de franchiseovereenkomst. Ook moet de beoogde franchisenemer binnen redelijke grenzen onderzoek doen om te voorkomen dat hij op onjuiste veronderstellingen tekent.

De franchisegever moet de wettelijk voorgeschreven informatie ten minste vier weken vóór het sluiten van de franchiseovereenkomst verstrekken. Tijdens die wettelijke termijn mag hij onder meer geen betalingen of investeringen afdwingen die samenhangen met de beoogde franchiseovereenkomst. Ook mag hij dan in beginsel geen franchiseovereenkomst of daarmee onlosmakelijk verbonden overeenkomst sluiten; voor geheimhoudingsafspraken bestaat een uitzondering.

Een intentieverklaring biedt dus geen automatische ontsnappingsroute aan deze regels. Laat beoordelen of de inhoud, timing en eventuele betalingsverplichtingen daarmee verenigbaar zijn.

Vraag bij iedere voorgestelde vergoeding:

• Welke concrete dienst of prestatie staat hiertegenover?
• Wie geeft opdracht voor het onderzoek?
• Geldt een maximumbedrag voor de kosten?
• Wat gebeurt er met het bedrag als de samenwerking niet doorgaat?
• Mag u het onderzoeksrapport behouden en gebruiken?

Maak onderscheid tussen kosten van uw eigen adviseurs en bedragen die de franchisegever verlangt. Betaal een reserveringsbedrag of voorschot op de entreevergoeding niet uitsluitend omdat het ‘standaard’ zou zijn.

4. Regel vooraf hoe het traject eindigt

Neem een einddatum en een heldere stopprocedure op. Beschrijf aan wie u een beëindigingsbericht stuurt, welke kosten eventueel nog worden afgerekend en welke verplichtingen daarna blijven bestaan. Vermijd een onbeperkte verplichting om alle gemaakte kosten of gemiste inkomsten van de andere partij te vergoeden.

Zonder definitief franchisecontract is stoppen niet onder alle omstandigheden zonder juridisch risico. Bij afgebroken onderhandelingen kunnen onder meer gewekte verwachtingen en het gedrag van partijen meetellen. Laat daarom ook uw communicatie aansluiten op de voorbehouden in de verklaring: presenteer uw toetreding niet als definitief zolang wezenlijke controles openstaan.

Praktische conclusie: teken een intentieverklaring pas als u kunt aanwijzen wat direct bindend is, welke voorwaarden nog openstaan en hoe u zonder onduidelijke kosten kunt stoppen. Een goede verklaring organiseert uw onderzoek; zij loopt niet vooruit op de uitkomst.