Franchise kopen: controleer wie uw contractspartner is

Een bekende merknaam geeft vertrouwen, maar vertelt niet met welke onderneming u een franchiseovereenkomst sluit. Achter één formule kunnen een buitenlandse merkeigenaar, een Nederlandse masterfranchisenemer en afzonderlijke dienstverleners zitten. Wie toetreedt tot een franchisecommunity, moet weten wie waarvoor verantwoordelijk is. Breng daarom vóór ondertekening de juridische structuur rond uw vestiging in kaart.

1. Zoek de onderneming achter de merknaam

Begin bij de volledige juridische naam in de conceptovereenkomst. Vergelijk die met de gegevens op offertes, facturen, informatiepakketten en eventuele aanvullende overeenkomsten. Een handelsnaam kan verschillen van de officiële naam van de rechtspersoon. Dat is niet automatisch een probleem, maar het verschil moet verklaarbaar zijn.

Vraag een actueel uittreksel uit het Handelsregister op voor een Nederlandse contractspartner. Controleer de rechtsvorm, het registratienummer, het vestigingsadres en wie namens de onderneming mag tekenen. Laat bij gezamenlijke tekenbevoegdheid nagaan of de vereiste personen daadwerkelijk ondertekenen. Wordt een volmacht gebruikt, vraag dan naar de inhoud en reikwijdte daarvan.

Controleer bij een buitenlandse onderneming het relevante buitenlandse ondernemingsregister. Vraag zo nodig een deskundige om de registratie en vertegenwoordigingsbevoegdheid te beoordelen.

Leg vervolgens drie zaken naast elkaar:

• Welke onderneming belooft u het franchiserecht en de bijbehorende prestaties?
• Welke onderneming ondertekent de overeenkomst?
• Aan welke onderneming moet u betalen?

Verschillen kunnen een zakelijke reden hebben. Vraag die reden schriftelijk op. Een betaling aan een andere groepsmaatschappij moet duidelijk aansluiten op uw contractuele betalingsverplichting, zodat later geen discussie ontstaat over de vraag of u heeft betaald.

2. Breng een eventuele masterfranchise in kaart

Een buitenlandse franchisegever hoeft zich niet in Nederland te vestigen om hier franchiseovereenkomsten te sluiten. Hij kan rechtstreeks met Nederlandse franchisenemers samenwerken. Een andere mogelijkheid is een masterfranchisestructuur: een lokale onderneming krijgt bevoegdheden om de formule binnen een afgesproken gebied verder uit te rollen.

In dat laatste geval kan de Nederlandse masterfranchisenemer uw franchisegever zijn, terwijl de internationale merkeigenaar geen partij is bij uw overeenkomst. Ga er dan niet vanuit dat het internationale hoofdkantoor automatisch alle beloften van uw lokale contractspartner moet nakomen.

Vraag om een eenvoudig organisatieschema met de betrokken juridische entiteiten en hun rollen. Laat daarbij uitleggen:

• Op welke grond mag uw contractspartner franchiseovereenkomsten sluiten?
• Tot wanneer loopt die bevoegdheid, en hoe verhoudt dat zich tot uw contractduur?
• Wat gebeurt er met uw overeenkomst als de samenwerking tussen de merkeigenaar en de masterfranchisenemer eindigt?
• Is voortzetting door de merkeigenaar of een opvolger geregeld, of moet daarover nog worden onderhandeld?

U hoeft niet zonder meer het volledige bovenliggende contract te ontvangen. Vraag wel om voldoende schriftelijke onderbouwing van de bevoegdheden en afhankelijkheden die uw onderneming raken. Een belofte van continuïteit is pas bruikbaar als duidelijk is wie daaraan gebonden is.

3. Controleer welke Nederlandse bescherming geldt

Nederland kent specifieke franchisewetgeving: de Wet franchise, opgenomen in titel 16 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, artikelen 7:911 tot en met 7:922. Deze regeling geldt sinds 1 januari 2021 en bevat onder meer informatieplichten en beschermende regels voor de samenwerking.

Voor een franchisenemer die in Nederland is gevestigd, kan niet ten nadele van hem van deze titel worden afgeweken, ongeacht welk recht het contract van toepassing verklaart. Een keuze voor buitenlands recht schakelt deze bescherming dus niet eenvoudig uit. Dat betekent echter niet dat automatisch iedere andere contractvraag uitsluitend naar Nederlands recht wordt beoordeeld. Laat een internationale overeenkomst daarop gericht controleren.

De precontractuele informatieplicht is relevant voor uw onderzoek naar de contractspartner. Vraag expliciet naar afhankelijkheden waarvan u redelijkerwijs moet weten voordat u tekent, zoals beperkingen in de bevoegdheid om de formule aan u beschikbaar te stellen.

Nederland heeft geen afzonderlijk verplicht franchiseregister. De gebruikelijke inschrijving van Nederlandse ondernemingen bij KVK is iets anders dan goedkeuring van een franchiseformule. Een registratienummer bewijst dus niet dat de aangeboden samenwerking inhoudelijk is getoetst.

4. Maak verantwoordelijkheden controleerbaar

Maak vóór ondertekening een overzicht met per belangrijke prestatie de verantwoordelijke contractspartij. Denk aan toegang tot systemen, opleiding, levering en begeleiding. Noteer ook of die partij zelf tekent of slechts als uitvoerder wordt genoemd.

Stel dat een aparte groepsmaatschappij de kassasoftware levert. Wie moet dan een oplossing organiseren als die dienstverlening wegvalt? Het noemen van een leverancier is niet hetzelfde als een duidelijke verplichting van uw franchisegever. Laat vastleggen wie aanspreekbaar blijft en welke afspraken daarvoor gelden.

Vraag bij onduidelijkheid om aanpassing van de overeenkomst of een passende aanvullende afspraak. Laat een franchisejurist beoordelen of een garantie of medeondertekening werkelijk de gewenste zekerheid geeft.

Praktische conclusie: teken pas wanneer u de juridische naam, tekenbevoegdheid en verantwoordelijkheden van uw contractspartner kunt aanwijzen. U sluit zich aan bij een franchisecommunity, maar uw concrete rechten moeten tegenover herkenbare partijen zijn vastgelegd.