Beli Francais Malaysia: Sahkan Pendaftaran Jenama

Nama jenama yang terkenal tidak membuktikan bahawa tawaran francaisnya mematuhi undang-undang Malaysia. Sebelum membayar deposit atau menandatangani perjanjian, sahkan siapa yang menjual hak tersebut dan status pendaftarannya. Dalam komuniti francais, semakan ini membantu bakal francaisi membezakan bukti rasmi daripada dakwaan pemasaran, serta mengenal pasti kewajipan sendiri sebelum membuka perniagaan.

1. Fahami pendaftaran yang sebenarnya diperlukan

Malaysia mempunyai undang-undang khusus, iaitu Akta Francais 1998 [Akta 590], termasuk pindaan melalui Akta Francais (Pindaan) 2020 yang berkuat kuasa pada 28 April 2022. Akta ini terpakai kepada penjualan francais di Malaysia apabila perniagaan yang difrancaiskan dikendalikan di Malaysia.

Di bawah seksyen 6, francaisor perlu mendaftarkan francaisnya dengan Pendaftar Francais sebelum menjalankan perniagaan francais atau membuat tawaran menjual francais. Oleh itu, alasan bahawa pendaftaran akan diselesaikan selepas anda membayar bukan pengganti bukti pematuhan.

Bezakan tiga perkara berikut:

• Pendaftaran perniagaan atau syarikat: menunjukkan kewujudan entiti melalui Suruhanjaya Syarikat Malaysia, bukan kelulusan menawarkan francais.
• Pendaftaran cap dagangan: berkaitan perlindungan identiti jenama, bukan pengesahan pendaftaran francais.
• Pendaftaran francais: berkaitan keperluan khusus di bawah Akta Francais 1998.

Keahlian persatuan, anugerah perniagaan atau penyertaan pameran juga bukan pengganti pendaftaran francais. Bagi tawaran yang melibatkan francaisor asing, minta peguam menyemak keperluan kelulusan dan pendaftaran yang terpakai kepada struktur tawaran tersebut, bukan sekadar menerima sijil dari negara asal.

2. Padankan sijil dengan pihak yang menerima wang

Minta salinan bukti pendaftaran francais dan butiran entiti yang bakal menandatangani perjanjian. Jangan berhenti pada soalan, “Adakah jenama ini berdaftar?” Soalan yang lebih tepat ialah, “Adakah pihak ini mempunyai pendaftaran dan kuasa yang diperlukan untuk menjual francais ini kepada saya?”

Sediakan jadual semakan ringkas dengan empat ruangan: maklumat pada sijil, maklumat dalam perjanjian, maklumat pada invois dan perkara yang belum dijelaskan. Padankan:

• Nama penuh entiti dan nombor pendaftaran syarikat.
• Nama jenama atau perniagaan francais yang ditawarkan.
• Nombor rujukan pendaftaran francais.
• Tarikh kelulusan dan tamat tempoh, jika dinyatakan.
• Nama pemegang akaun bank yang menerima bayaran.

Jika penjual ialah francaisi induk, minta bukti kuasanya menawarkan subfrancais. Kuasa tersebut perlu meliputi Malaysia dan tawaran yang sedang anda pertimbangkan. Surat pelantikan pemasaran semata-mata tidak semestinya memberikan kuasa menandatangani perjanjian atau menerima wang bagi pihak francaisor.

Contohnya, sijil mungkin memaparkan sebuah syarikat, tetapi invois deposit dikeluarkan oleh syarikat lain dalam kumpulan yang sama. Perbezaan itu tidak semestinya menunjukkan penipuan, namun hubungan dan kuasa menerima bayaran mesti diterangkan secara bertulis sebelum transaksi dibuat.

3. Semak status semasa, bukan sijil lama sahaja

Peraturan-Peraturan Francais (Penetapan Tempoh Kuatkuasa Pendaftaran) 2022 menetapkan tempoh pendaftaran selama lima tahun. Tempoh pendaftaran ini berbeza daripada tempoh perjanjian francais anda. Kontrak yang masih berjalan tidak dengan sendirinya membuktikan bahawa status pendaftaran pihak penjual telah dikemas kini.

Panduan rasmi pendaftaran turut menyatakan keperluan pendaftaran semula melalui MyFEX 2.0 bagi pendaftaran terdahulu. Oleh itu, sijil lama atau cetakan daripada sistem terdahulu perlu disusuli dengan pengesahan status terkini.

Gunakan saluran rasmi Pendaftar Francais atau sistem pendaftaran rasmi yang sedang berkuat kuasa. Jika semakan awam tidak memberikan maklumat mencukupi, kemukakan pertanyaan dengan nama entiti, nombor syarikat, nama jenama dan nombor rujukan pendaftaran. Simpan jawapan serta tarikh semakan dalam fail pembelian anda.

Jika penjual menyatakan pembaharuan sedang diproses, minta bukti permohonan dan dapatkan penjelasan Pendaftar tentang statusnya. Resit permohonan bukan bukti kelulusan. Begitu juga, tangkap layar yang terpotong atau mesej jurujual tidak menggantikan pengesahan rasmi.

Pendaftaran juga bukan jaminan keuntungan, mutu pengurusan atau kesesuaian lokasi. Ia ialah satu semakan pematuhan yang penting, bukan pengganti penilaian komersial keseluruhan.

4. Masukkan pendaftaran anda dalam jadual pembelian

Bakal francaisi juga mempunyai kewajipan pendaftaran. Di bawah seksyen 6B, francaisi kepada francaisor tempatan perlu mendaftarkan francais dalam tempoh 14 hari dari tarikh menandatangani perjanjian. Di bawah seksyen 6A, francaisi kepada francaisor asing perlu mendaftar sebelum memulakan perniagaan francais.

Jangan bergantung pada panduan lama yang menyatakan francaisi tempatan tidak perlu mendaftar. Sebelum menandatangani, tentukan kategori anda berdasarkan pihak dalam perjanjian, khususnya apabila jenama asing ditawarkan melalui francaisi induk tempatan.

Tetapkan secara bertulis siapa yang menyediakan dokumen, mengemukakan permohonan, menanggung fi dan menyimpan bukti pendaftaran. Bantuan pentadbiran francaisor tidak bermakna anda boleh mengabaikan kewajipan sendiri. Catat tarikh akhir dalam jadual pembukaan, bukan sekadar senarai urusan selepas kedai siap.

Jika terdapat ketidakpadanan atau status yang belum jelas, tangguhkan bayaran dan dapatkan nasihat peguam bebas. Jangan membuat kesimpulan sendiri bahawa semua perjanjian tidak berdaftar mempunyai akibat undang-undang yang sama; kedudukan transaksi dan remedi memerlukan penilaian khusus.

Tindakan praktikal: sebelum membayar, lengkapkan satu fail yang mengandungi bukti pendaftaran semasa, padanan entiti penjual, pengesahan kuasa menerima wang dan jadual pendaftaran anda sendiri.