Beli Francais Malaysia: Fahami Tempoh Bertenang

Menandatangani perjanjian francais bukan alasan untuk mengabaikan hak menarik diri yang diperuntukkan undang-undang. Dalam komuniti francais Malaysia, bakal pembeli perlu memahami tempoh bertenang sebelum membuat komitmen, bukan ketika sudah berubah fikiran. Semakan ini membantu anda mengetahui bila hak itu boleh digunakan, bagaimana notis perlu dihantar dan wang yang mungkin dipulangkan.

1. Bezakan tempoh bertenang daripada masa menyemak dokumen

Malaysia mengawal selia komuniti francais melalui Akta Francais 1998 [Akta 590], sebagaimana dipinda termasuk pindaan 2020. Dua perlindungan masa yang berbeza perlu difahami oleh bakal francaisi.

Di bawah Seksyen 15, francaisor perlu memberikan dokumen penzahiran dan salinan perjanjian francais kepada bakal francaisi sekurang-kurangnya 10 hari sebelum perjanjian ditandatangani. Ini ialah peluang menyemak tawaran sebelum anda terikat, bukannya tempoh bertenang selepas tandatangan.

Seksyen 18 pula menghendaki perjanjian francais memasukkan tempoh bertenang yang ditentukan oleh pihak-pihak, tetapi tidak kurang daripada tujuh hari bekerja. Dalam tempoh tersebut, francaisi mempunyai pilihan untuk menamatkan perjanjian.

Jangan mencampurkan kedua-duanya dalam satu kiraan. Jika wakil jualan mengatakan bahawa masa membaca dokumen telah menggantikan tempoh bertenang, minta penjelasan bertulis dan rujuk peguam bebas. Begitu juga, jangan menganggap tujuh hari kalendar semestinya memenuhi keperluan tujuh hari bekerja.

Tempoh bertenang bukan pengganti usaha wajar. Semakan jenama, kemampuan kewangan dan kesesuaian operasi tetap perlu diselesaikan sebelum tandatangan; hak ini ialah perlindungan tambahan apabila anda perlu menilai semula keputusan.

2. Tetapkan tarikh dan cara memberikan notis

Sebelum menandatangani, cari klausa tempoh bertenang dalam draf perjanjian. Baca bersama bahagian takrif, tarikh kuat kuasa dan penyampaian notis. Jika dokumen ditandatangani oleh pihak-pihak pada hari berbeza, minta peguam menjelaskan tarikh yang menentukan permulaan tempoh itu.

Sediakan satu jadual ringkas yang mencatatkan:

• Tarikh anda menerima dokumen penzahiran dan salinan perjanjian.
• Tarikh tandatangan serta tarikh kuat kuasa yang dinyatakan.
• Tarikh mula dan akhir tempoh bertenang.
• Kaedah penghantaran notis dan alamat penerima yang ditetapkan.
• Bukti penghantaran atau penerimaan yang perlu disimpan.

Minta penjelasan tentang pengiraan hari bekerja apabila terdapat hujung minggu atau cuti umum. Jangan meneka, khususnya apabila pejabat francaisor dan premis anda berada di negeri yang berbeza.

Semak sama ada kontrak menerima notis melalui e-mel, serahan tangan atau pos berdaftar, serta bila notis dianggap diterima. Perbualan telefon dengan wakil jualan mungkin tidak memenuhi kaedah notis dalam kontrak. Jika anda memutuskan untuk menarik diri, dapatkan bantuan menyediakan notis yang jelas dan jangan menunggu sehingga saat akhir.

Simpan salinan perjanjian yang ditandatangani, notis dan pengesahan penerimaan dalam satu fail. Rekod ini membantu membuktikan bahawa keputusan telah disampaikan dalam tempoh yang berkenaan.

3. Fahami bayaran balik dan potongan perbelanjaan

Di bawah Seksyen 18, apabila perjanjian ditamatkan dalam tempoh bertenang, francaisor boleh menahan wang untuk menampung perbelanjaan munasabah yang ditanggung bagi menyediakan perjanjian. Wang lain hendaklah dipulangkan kepada francaisi.

Ini tidak bermaksud setiap bayaran yang dilabel sebagai tidak boleh dipulangkan semestinya terkeluar daripada perlindungan tersebut. Sebaliknya, jangan juga menganggap semua wang yang telah dibelanjakan kepada semua pihak akan kembali secara automatik.

Minta francaisor menerangkan secara bertulis:

• Bayaran yang diterima dan tujuan setiap bayaran.
• Jenis perbelanjaan penyediaan perjanjian yang mungkin ditolak.
• Cara potongan dikira serta dokumen sokongannya.
• Proses memohon bayaran balik dan jangka masa pemprosesan yang dicadangkan.

Jika potongan dinyatakan sebagai jumlah tetap tanpa penjelasan, minta pecahan dan semakan peguam tentang kesesuaiannya dengan Akta. Jangan menerima alasan umum seperti “kos pentadbiran” tanpa memahami perbelanjaan yang sebenarnya ditanggung.

Bezakan wang yang dibayar kepada francaisor daripada bayaran kepada tuan rumah, kontraktor atau pembekal bebas. Hak menamatkan perjanjian francais dalam tempoh bertenang tidak semestinya membatalkan kontrak berasingan dengan pihak-pihak tersebut.

4. Hadkan komitmen sampingan sebelum tempoh berakhir

Sebelum tandatangan, senaraikan semua tindakan yang dijadualkan berlaku serta-merta selepasnya. Contohnya, adakah anda perlu mengesahkan kerja pengubahsuaian, menempah peralatan khas atau membayar perkhidmatan pihak ketiga sebelum tempoh bertenang tamat?

Bagi setiap tindakan, catat pihak penerima wang, syarat pembatalan dan kerugian yang mungkin kekal jika anda menarik diri. Jika boleh dirundingkan, tangguhkan komitmen yang sukar dibatalkan sehingga tempoh bertenang berakhir. Sebarang penangguhan mesti dipersetujui secara bertulis supaya anda tidak melanggar jadual pelaksanaan kontrak.

Sekiranya klausa tempoh bertenang tiada, terlalu singkat atau bercanggah dengan penerangan jualan, jangan terus menandatangani dengan andaian masalah boleh diperbetulkan kemudian. Minta pembetulan dan semakan undang-undang terlebih dahulu. Jangan menganggap kekurangan klausa itu sendiri membolehkan anda mengabaikan semua kewajipan tanpa nasihat.

Inti praktikal: Sebelum membeli, pastikan anda mempunyai tarikh akhir yang disahkan, kaedah notis yang jelas dan penerangan potongan bayaran. Gunakan tempoh bertenang sebagai perlindungan sebenar, bukan sekadar ayat dalam kontrak.