Beli Francais Automotif: Semak Kelayakan AP Francais

Membeli hak francais automotif tidak semestinya memberikan hak mengimport kenderaan. Bagi bakal pembeli dalam komuniti francais Malaysia, perbezaan ini penting sebelum menilai harga pengambilalihan atau menyediakan modal. Jika tawaran melibatkan pengimportan kenderaan baharu, semakan perlu tertumpu pada kelayakan AP Francais dan bukannya bergantung pada surat pelantikan jenama semata-mata.

1. Tentukan sama ada anda membeli hak pengimport atau pengedar

Menurut dasar Kementerian Pelaburan, Perdagangan dan Industri (MITI), AP Francais merujuk kepada kelulusan bagi syarikat pemegang AP untuk mengimport kenderaan motor pasang siap, atau CBU, yang baharu dan berjenama tertentu daripada prinsipal atau pengeluar di luar negara.

Ini berbeza daripada membeli hak mengendalikan bilik pameran yang memperoleh kenderaan daripada pengimport tempatan. Jangan menganggap setiap pengedar berjenama mesti memiliki AP Francais sendiri, atau setiap perjanjian berlabel “francais” membolehkan pembeli mengimport.

Minta penjual menyediakan penerangan bertulis tentang aliran urus niaga:

• Siapakah yang membeli kenderaan daripada prinsipal luar negara?
• Syarikat manakah memegang kelulusan dan peruntukan AP?
• Siapakah yang mengurus penghantaran serta pelepasan import?
• Adakah syarikat yang dibeli menjual kepada pengedar lain atau hanya pelanggan akhir?

Padankan jawapan dengan surat kelulusan, perjanjian prinsipal dan dokumen pembelian. Jika tawaran hanya melibatkan pengedaran tempatan, jangan menilai harga pembelian seolah-olah anda turut memperoleh hak pengimportan.

2. Uji struktur saham dan modal sebelum menawar

Dasar AP Francais MITI menetapkan sekurang-kurangnya 70% saham syarikat dimiliki oleh Bumiputera dan modal berbayar sekurang-kurangnya RM1 juta. Syarat ini khusus kepada syarikat AP Francais, bukan syarat umum bagi semua pembelian francais di Malaysia.

Semakan bukan sekadar melihat keadaan syarikat sekarang. Struktur pemilikan selepas transaksi juga perlu dinilai. Pembelian saham, kemasukan pelabur atau penerbitan saham baharu boleh mengubah peratus pegangan yang menjadi asas kelayakan.

Sediakan jadual pemegang saham sebelum dan selepas transaksi bersama setiausaha syarikat. Minta akauntan mengesahkan modal berbayar melalui rekod korporat yang berkaitan. Jangan menyamakan pinjaman pemegang saham atau kemudahan bank dengan modal berbayar.

Modal berbayar minimum juga bukan anggaran jumlah wang yang mencukupi untuk menjalankan perniagaan. Belanjawan pembelian kenderaan, penghantaran, penyimpanan dan operasi perlu dikira berasingan. Elakkan mengikat keseluruhan dana pada harga pengambilalihan sehingga syarikat tidak mempunyai tunai untuk memenuhi pesanan.

3. Sahkan hubungan yang melayakkan syarikat mengimport

Dasar MITI mensyaratkan perjanjian francais eksklusif yang sah dengan prinsipal atau subsidiari prinsipal yang memenuhi syarat tertentu. Bagi laluan subsidiari, sekurang-kurangnya 51% saham subsidiari mesti dimiliki oleh prinsipal, dan subsidiari itu perlu menjalankan aktiviti pengilangan bagi pihak prinsipal.

Oleh itu, surat daripada wakil jualan serantau sahaja tidak semestinya membuktikan hubungan yang diperlukan. Minta bukti rantaian pemilikan subsidiari dan peranan pengilangannya, jika perjanjian dibuat melalui subsidiari.

Semak juga negara asal penghantaran, kilang pembekal dan jenis kenderaan dalam perjanjian. Dasar tersebut membenarkan import kenderaan penumpang baharu dalam bentuk CBU secara terus daripada prinsipal atau kilang prinsipal di luar negara sebagaimana ditetapkan dalam perjanjian.

Pengambilalihan hak francais daripada syarikat sedia ada dibenarkan dalam dasar MITI. Namun, kebenaran itu tidak wajar ditafsirkan sebagai pemindahan automatik semua kelulusan kepada pembeli. Dapatkan pengesahan MITI tentang proses yang terpakai kepada bentuk transaksi anda sebelum memuktamadkan pembelian.

4. Semak peruntukan AP, bukan janji jumlah import

Hak jenama tidak sama dengan kebebasan membawa masuk sebarang jumlah kenderaan. Dasar MITI mengaitkan import dengan perancangan import tahunan yang dipersetujui bersama prinsipal. Minta dokumen peruntukan AP sebenar dan bandingkan dengan rancangan jualan yang digunakan untuk menetapkan harga pembelian.

AP melalui Borang JK69 yang diluluskan secara dalam talian perlu diperoleh sebelum kenderaan tiba di pelabuhan. Urusan pengimportan juga tertakluk kepada tempoh sah laku AP dan had tahun kalendar yang ditetapkan MITI.

Bina jadual yang menghubungkan pesanan, kelulusan, penghantaran dan ketibaan. Uji kesan jika kapal lewat atau dokumen tidak lengkap. Jangan membiayai pesanan berdasarkan andaian bahawa kelulusan akan menyusul selepas kenderaan dihantar.

5. Bezakan kelulusan MITI daripada pematuhan Akta Francais

Malaysia mempunyai undang-undang khusus, iaitu Akta Francais 1998, termasuk pindaan 2020, serta peraturan berkaitan pendaftaran. Kelulusan AP Francais MITI mempunyai tujuan pengimportan; ia bukan pengganti automatik kepada pematuhan Akta Francais bagi urus niaga yang tertakluk kepada akta tersebut.

Minta peguam menilai kedua-dua lapisan keperluan secara berasingan. Bagi tawaran yang tertakluk kepada Akta Francais, Seksyen 15 menghendaki dokumen penzahiran dan salinan perjanjian diberikan sekurang-kurangnya 10 hari sebelum perjanjian ditandatangani.

Jadikan pengesahan kelayakan dan kelulusan yang diperlukan sebagai syarat penyempurnaan transaksi, dengan akibat yang jelas jika syarat gagal dipenuhi. Semak dasar MITI yang berkuat kuasa ketika transaksi kerana syarat pentadbiran boleh berubah.

Tindakan praktikal: Sebelum menawar, lengkapkan satu fail yang membuktikan struktur saham, modal berbayar, hubungan prinsipal dan peruntukan AP. Beli berdasarkan hak yang dapat disahkan, bukan janji bahawa hak import akan diperoleh kemudian.