Beli Francais Malaysia: Semak Pihak dalam Kontrak

Anda mungkin memilih francais kerana yakin dengan jenamanya, tetapi perjanjian biasanya ditandatangani dengan sebuah entiti perniagaan, bukan nama jenama semata-mata. Dalam komuniti francais Malaysia, pemilik jenama, francaisor tempatan dan syarikat yang mengurus latihan boleh merupakan pihak berlainan. Sebelum menandatangani, pastikan anda tahu siapa yang memberikan hak francais, siapa yang menerima bayaran dan siapa yang bertanggungjawab memenuhi kontrak.

1. Bezakan nama jenama daripada entiti yang berkontrak

Logo yang sama pada pembentangan, surat tawaran dan pejabat jualan tidak membuktikan bahawa semuanya dikeluarkan oleh syarikat yang sama. Mulakan dengan mencatat nama penuh serta nombor pendaftaran entiti pada setiap dokumen yang diberikan kepada anda.

Bandingkan maklumat dalam:

• Surat tawaran atau surat kelulusan permohonan francais.
• Dokumen Penzahiran Francais.
• Draf perjanjian dan semua jadualnya.
• Invois bagi bayaran permulaan.
• Arahan pembayaran serta nama pemegang akaun bank.

Dapatkan maklumat korporat yang berkaitan melalui Suruhanjaya Syarikat Malaysia untuk menyemak nama, nombor pendaftaran dan status entiti. Semakan ini membantu mengenal pasti pihak berkontrak, tetapi pendaftaran syarikat bukan bukti pendaftaran francais.

Jika nama syarikat berbeza antara dokumen, minta penjelasan bertulis. Perbezaan itu mungkin mempunyai sebab yang sah, seperti penggunaan syarikat berkaitan untuk urusan pentadbiran. Namun, hubungan dalam kumpulan syarikat tidak dengan sendirinya menjelaskan pihak yang menanggung setiap kewajipan kepada anda.

Sediakan satu jadual ringkas dengan empat ruangan: nama entiti, peranan, dokumen sokongan dan tanggungjawab. Ruangan yang masih kosong menunjukkan perkara yang belum selesai disemak.

2. Pastikan kapasiti pemberi francais dinyatakan dengan jelas

Malaysia mempunyai undang-undang khusus, iaitu Akta Francais 1998 [Akta 590], termasuk pindaan yang berkaitan. Panduan pendaftaran kerajaan turut menyenaraikan pindaan 2020 dan peraturan francais berkaitan yang dibuat pada 2022. Oleh itu, pembelian francais bukan sekadar urusan kontrak komersial biasa tanpa kawal selia khusus.

Untuk semakan pihak berkontrak, persoalan utamanya ialah kapasiti syarikat yang menawarkan francais kepada anda. Adakah syarikat itu francaisor, pemegang francais induk atau sekadar penyedia perkhidmatan kepada rangkaian?

Jika tawaran dibuat melalui pemegang francais induk, minta penerangan dan bukti yang sesuai tentang kuasanya untuk memberikan francais kepada anda. Semak bahawa bukti tersebut merujuk kepada entiti yang sama dengan pihak dalam draf perjanjian. Jangan menganggap sebuah anak syarikat mempunyai semua kuasa yang dimiliki oleh syarikat induknya.

Seksyen 15 Akta Francais 1998 menghendaki francaisor memberikan perjanjian francais dan dokumen penzahiran kepada bakal francaisi sekurang-kurangnya 10 hari sebelum perjanjian ditandatangani. Gunakan tempoh semakan itu untuk memadankan identiti dan kapasiti pihak, bukan hanya membaca pakej bayaran.

Jika nama pihak berubah dalam draf akhir, hentikan proses tandatangan sehingga peguam anda menilai perubahan itu serta implikasinya terhadap dokumen penzahiran dan pematuhan yang berkaitan.

3. Jejaki tanggungjawab apabila beberapa syarikat terlibat

Bayangkan perjanjian menamakan Syarikat A sebagai francaisor, latihan dikendalikan Syarikat B dan sistem jualan disediakan Syarikat C. Susunan seperti ini tidak semestinya bermasalah. Risiko timbul apabila tiada siapa menjelaskan sama ada Syarikat A tetap bertanggungjawab jika B atau C gagal menjalankan tugas.

Bagi setiap kewajipan penting, tanyakan:

• Siapakah pihak yang berjanji memberikan perkhidmatan itu dalam kontrak?
• Adakah pihak lain melaksanakannya bagi pihak francaisor atau melalui kontrak berasingan?
• Kepada siapakah notis kegagalan perlu dihantar?
• Siapakah yang perlu membetulkan kegagalan tersebut?
• Adakah bayaran kepada syarikat lain diiktiraf sebagai memenuhi kewajipan pembayaran anda?

Minta jawapan dimasukkan dalam dokumen yang sesuai, bukan dibiarkan sebagai penerangan lisan. Jika anda perlu menandatangani perjanjian berasingan dengan penyedia sistem atau latihan, semak pihak dan skop tanggungjawab dalam perjanjian itu juga.

Perhatikan klausa yang membenarkan francaisor menyerahkan pelaksanaan tugas kepada syarikat berkaitan atau penyedia luar. Minta peguam menjelaskan sama ada klausa tersebut hanya membenarkan penggunaan penyedia lain atau turut cuba mengalihkan tanggungjawab kontrak.

Matlamatnya bukan memastikan semua urusan dilakukan oleh satu syarikat. Matlamatnya ialah memastikan tiada kewajipan penting terbiar tanpa pihak yang boleh dipertanggungjawabkan.

4. Semak penandatangan dan butiran akhir

Nama syarikat yang betul belum melengkapkan semakan. Pastikan individu yang menandatangani bagi pihak syarikat mempunyai kuasa yang sesuai. Minta pengesahan jawatan dan, apabila perlu, bukti kuasa seperti surat kuasa atau resolusi yang berkaitan. Peguam boleh menentukan bentuk pengesahan yang sesuai dengan cara dokumen itu disempurnakan.

Semak identiti pihak di sebelah anda juga. Jika pembeli yang dimaksudkan ialah syarikat anda, pastikan draf tidak menamakan anda secara peribadi sebagai francaisi tanpa penjelasan. Perbezaan ini boleh menjejaskan siapa yang memiliki hak kontrak dan menanggung kewajipan.

Sebelum menandatangani, padankan muka hadapan, takrif pihak, ruangan tandatangan, alamat penyampaian notis dan jadual pembayaran. Simpan versi akhir bersama semua lampiran serta pengesahan bertulis yang berkaitan.

Langkah praktikal: Jangan tandatangan sehingga anda boleh menjawab tiga soalan dengan jelas: saya berkontrak dengan siapa, apakah kuasanya memberikan francais, dan siapakah yang bertanggungjawab jika kewajipan tidak dipenuhi?