Franchise kopen: controleer vergunningen vóór u tekent

Een franchiseformule kan elders succesvol zijn, terwijl uw beoogde vestiging niet mag openen. Gemeentelijke regels, vergunningen en eisen aan het gebruik van het pand kunnen de start vertragen of onmogelijk maken. Binnen de franchisecommunity wordt veel kennis gedeeld, maar lokale toestemming moet u afzonderlijk onderzoeken. Met een gericht vergunningenonderzoek voorkomt u dat u zich vastlegt op een onderneming die niet volgens plan kan draaien.

1. Controleer de activiteiten, niet alleen het adres

Begin met een concrete beschrijving van wat u op de locatie gaat doen. ‘Een winkel’ of ‘een horecazaak’ is te algemeen. Denk aan bereiding van voedsel, alcoholverstrekking, een terras, bezorging, reclame aan de gevel, openingstijden en verbouwingen. Ook een combinatie van activiteiten kan andere eisen oproepen dan de hoofdactiviteit alleen.

Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. Voor het toegestane gebruik van een locatie is onder meer het gemeentelijke omgevingsplan relevant. Via het Omgevingsloket kunt u regels op de kaart bekijken en een vergunningcheck uitvoeren. Afhankelijk van uw plannen kan een omgevingsvergunning, melding of andere toestemming nodig zijn.

Daarnaast kunnen gemeentelijke regels gelden, bijvoorbeeld voor een exploitatievergunning voor horeca. Voor het bedrijfsmatig schenken van alcohol is doorgaans een vergunning op grond van de Alcoholwet nodig. Ga dus niet uit van één algemene vergunning die alles dekt.

Maak een activiteitenlijst en vraag de gemeente welke procedures daarbij horen. Vermeld ook de onderdelen die de franchisegever verplicht stelt. Een formule met vaste avondopening of een opvallende geveluiting past mogelijk niet zonder meer op uw gekozen locatie.

2. Onderzoek bestaande toestemmingen bij een overname

Een draaiende franchisevestiging lijkt veiliger dan een nieuwe locatie. Toch bewijst het feit dat een zaak open is niet dat alle activiteiten correct zijn vergund. Bovendien gaat een vergunning niet altijd automatisch over op een nieuwe ondernemer. Of overdracht, wijziging of een nieuwe aanvraag nodig is, verschilt per toestemming.

Vraag de verkoper daarom om een volledig dossier met:

• verleende vergunningen, inclusief bijlagen en voorschriften;
• ingediende meldingen en bevestigingen daarvan;
• correspondentie over controles, overtredingen en handhaving;
• lopende aanvragen, bezwaren en beroepsprocedures;
• tekeningen waarop de goedgekeurde inrichting en het gebruik staan.

Vergelijk dit dossier met de werkelijke situatie. Komt de terrasomvang overeen? Is een opslagruimte inmiddels als keuken ingericht? Past de aanwezige reclame bij de verleende toestemming? Een afwijking kan herstelwerk of een aanvullende aanvraag noodzakelijk maken.

Laat vervolgens bij de bevoegde instantie controleren welke gevolgen de overname heeft. Een mondelinge mededeling van de verkoper dat ‘de vergunning bij de zaak hoort’ is onvoldoende. Vraag schriftelijke duidelijkheid en laat onzekerheden beoordelen door een deskundige. Let ook op een eventuele Bibob-toets: daarbij kan de overheid onder meer onderzoek doen naar de integriteit van de aanvrager en de herkomst van financiering.

3. Verdeel het onderzoek met de franchisegever

De Wet franchise, opgenomen in Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek, bevat precontractuele informatieverplichtingen. De franchisegever moet onder meer informatie verstrekken waarvan hij weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat die van belang is voor het sluiten van de franchiseovereenkomst. Een bekend vergunningprobleem bij de beoogde locatie kan daaronder vallen.

Daar staat tegenover dat u als beoogd franchisenemer binnen redelijke grenzen maatregelen moet nemen om een onjuiste voorstelling van zaken te voorkomen. Vertrouw daarom niet uitsluitend op de locatiegoedkeuring van de formule. Commerciële goedkeuring is geen overheidstoestemming.

Vraag de franchisegever welke vergunningen volgens zijn ervaring nodig zijn, welke technische formule-eisen relevant zijn en of vergelijkbare vestigingen problemen hebben ondervonden. Spreek vervolgens schriftelijk af wie aanvragen voorbereidt, wie gegevens aanlevert en wie kosten draagt.

De franchisegever kan bijvoorbeeld apparatuurgegevens en standaardtekeningen leveren, terwijl u de lokale aanvragen verzorgt. Controleer wel of die standaardstukken werkelijk aansluiten op het pand en uw activiteiten.

4. Maak toestemming een voorwaarde voor uw aankoop

Laat een jurist passende voorwaarden opnemen in de franchiseovereenkomst en, bij een overname, de koopovereenkomst. Afhankelijk van de situatie kan dat een opschortende of ontbindende voorwaarde zijn. De formulering bepaalt wanneer verplichtingen ontstaan en hoe u kunt stoppen als toestemming uitblijft.

Benoem precies welke toestemming nodig is, uiterlijk wanneer die beschikbaar moet zijn en welke beperkingen u nog accepteert. Een vergunning voor kortere openingstijden kan bijvoorbeeld onvoldoende zijn voor het bedrijfsmodel. Leg ook vast wat gebeurt bij vertraging, weigering of kostbare aanvullende voorschriften.

Regel daarbij de gevolgen voor betaalde bedragen, voorbereidingskosten en reeds geplaatste bestellingen. Maak onderscheid tussen een verleende vergunning en een vergunning waartegen geen rechtsmiddelen meer openstaan; bespreek welk risico u kunt dragen.

Praktische conclusie: teken pas wanneer u per activiteit weet welke toestemming nodig is, wie die regelt en hoe u zonder onbedoelde verplichtingen kunt stoppen als toestemming ontbreekt.