Αγορά δικαιόχρησης: πότε συστήνετε τη δική σας εταιρεία

Πριν ενταχθείτε στην κοινότητα της δικαιόχρησης, χρειάζεται να αποφασίσετε όχι μόνο ποιο εμπορικό σήμα θα επιλέξετε, αλλά και ποιος θα αποκτήσει τα συμβατικά δικαιώματα: εσείς ως φυσικό πρόσωπο ή μια εταιρεία. Η σειρά με την οποία γίνονται η σύσταση, η υπογραφή και οι πρώτες πληρωμές έχει πρακτική σημασία. Μια σύμβαση στο προσωπικό σας όνομα δεν μεταφέρεται αυτομάτως στην εταιρεία που θα δημιουργήσετε αργότερα.

1. Αποφασίστε ποιος θα λειτουργεί την επιχείρηση

Ξεκινήστε με μια κοινή συνάντηση λογιστή και δικηγόρου, πριν οριστικοποιήσετε το σχέδιο της σύμβασης. Η ατομική επιχείρηση δεν είναι χωριστό νομικό πρόσωπο από τον επιχειρηματία. Αντίθετα, μια εταιρεία με νομική προσωπικότητα μπορεί να συμβάλλεται η ίδια, μέσω του νόμιμου εκπροσώπου της. Οι συνέπειες για ευθύνη, φορολογία, ασφάλιση και διαχείριση εξαρτώνται από τη μορφή που θα επιλεγεί.

Μην επιλέξετε εταιρική μορφή μόνο επειδή εμφανίζει μικρό κόστος σύστασης. Εξετάστε ποιοι θα εισφέρουν χρήματα, ποιος θα διοικεί, πώς θα λαμβάνονται αποφάσεις και τι θα συμβεί αν ένας εταίρος σταματήσει να συμμετέχει στην καθημερινή λειτουργία. Η συμμετοχή περισσότερων προσώπων απαιτεί σαφή κατανομή ρόλων από την αρχή.

Ζητήστε επίσης από τον δικαιοπάροχο να διευκρινίσει εγγράφως:

• Αν δέχεται την εταιρική μορφή που εξετάζετε.
• Αν απαιτεί συγκεκριμένο πρόσωπο ως διαχειριστή ή ενεργό εταίρο.
• Αν θέτει περιορισμούς στη σύνθεση των εταίρων.
• Αν η έγκριση του υποψηφίου αφορά εσάς προσωπικά ή και τη μελλοντική εταιρεία.

Η έγκριση του επιχειρηματικού σας προφίλ δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι έχει εγκριθεί οποιοδήποτε εταιρικό σχήμα επιλέξετε.

2. Ξεχωρίστε τη σύσταση από την έγκριση δικαιόχρησης

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ειδικός νόμος που να ρυθμίζει ενιαία τη σύμβαση δικαιόχρησης ούτε ειδικό μητρώο στο οποίο καταχωρίζονται οι συμβάσεις αυτές. Εφαρμόζονται κυρίως οι γενικές διατάξεις του Αστικού Κώδικα για συμβάσεις και ενοχές, μαζί με την εταιρική, φορολογική και λοιπή νομοθεσία που αφορά τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Η εγγραφή στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο, όπου απαιτείται, αφορά την επιχείρηση και την εμπορική δημοσιότητά της. Δεν αποτελεί κρατική έγκριση της συμφωνίας δικαιόχρησης, πιστοποίηση του δικαιοπαρόχου ή έλεγχο της βιωσιμότητας της επένδυσης.

Για εταιρικές μορφές και περιπτώσεις που υποστηρίζονται, η σύσταση μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της ηλεκτρονικής Υπηρεσίας Μίας Στάσης. Η κατάλληλη διαδικασία εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τη νομική μορφή, το καταστατικό και τυχόν ειδικές απαιτήσεις. Ο λογιστής και ο δικηγόρος σας πρέπει να επιβεβαιώσουν ποια δικαιολογητικά και ποιες ενέργειες χρειάζονται στη δική σας περίπτωση.

Ούτε η σύσταση ούτε η απόδοση ΑΦΜ αρκούν από μόνες τους για να ανοίξει ένα κατάστημα. Οι απαιτήσεις νόμιμης λειτουργίας εξετάζονται χωριστά. Προγραμματίστε επομένως τη σύσταση σε συνάρτηση με τις δεσμεύσεις που πρέπει να αναλάβει η εταιρεία, χωρίς να θεωρείτε ότι ολοκληρώνει κάθε διοικητική υποχρέωση.

3. Μην υπογράφετε προσωπικά με υπόσχεση μεταφοράς αργότερα

Η διατύπωση «υπογράψτε τώρα και αργότερα βάζουμε την εταιρεία» χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Αν υπογράψετε στο όνομά σας, μπορεί να γίνετε εσείς ο συμβαλλόμενος δικαιοδόχος. Η μεταγενέστερη σύσταση εταιρείας δεν αλλάζει από μόνη της ούτε τον δικαιούχο της άδειας χρήσης ούτε τον υπόχρεο για τις συμβατικές πληρωμές.

Αντίστοιχα, η υπογραφή για λογαριασμό εταιρείας υπό σύσταση δεν είναι απλή τυπικότητα. Οι κανόνες για πράξεις πριν από τη σύσταση, την ευθύνη όσων ενεργούν και την ανάληψη των σχετικών υποχρεώσεων διαφέρουν ανάλογα με την εταιρική μορφή. Μην χρησιμοποιείτε πρόχειρη διατύπωση χωρίς εξατομικευμένο νομικό έλεγχο.

Εφόσον χρειάζεται ενδιάμεση συμφωνία, ζητήστε να προσδιορίζει:

• Ποιος δεσμεύεται μέχρι να συσταθεί η εταιρεία.
• Ποιες υποχρεώσεις αναλαμβάνει σε αυτό το διάστημα.
• Πώς και με ποια συναίνεση θα γίνει η αντικατάσταση του συμβαλλομένου.
• Αν και πότε απαλλάσσεται ρητά το αρχικό πρόσωπο.
• Τι συμβαίνει αν η σύσταση δεν ολοκληρωθεί εγκαίρως.

Στην Ελλάδα δεν προβλέπεται ειδικό υποχρεωτικό έγγραφο προσυμβατικής ενημέρωσης για δικαιόχρηση ούτε ειδική νόμιμη περίοδος υπαναχώρησης. Οι γενικές υποχρεώσεις καλής πίστης κατά τις διαπραγματεύσεις εξακολουθούν να ισχύουν. Αυτό όμως δεν υποκαθιστά τον έλεγχο της ταυτότητας του συμβαλλομένου πριν υπογράψετε.

4. Ευθυγραμμίστε σύμβαση, παραστατικά και εταιρική εκπροσώπηση

Πριν από την τελική υπογραφή, συγκεντρώστε σε έναν φάκελο το καταστατικό, τα στοιχεία ΓΕΜΗ και ΑΦΜ και τα έγγραφα από τα οποία προκύπτει ποιος εκπροσωπεί την εταιρεία. Ελέγξτε αν απαιτείται εταιρική απόφαση για τη συγκεκριμένη δέσμευση και αν ο υπογράφων έχει την αναγκαία εξουσία.

Η επωνυμία και τα στοιχεία στη σύμβαση πρέπει να αντιστοιχούν στην επιχείρηση που θα εκμεταλλεύεται τη δικαιόχρηση. Συντονίστε επίσης τη μίσθωση, τις παραγγελίες εξοπλισμού, τον τραπεζικό λογαριασμό και την τιμολόγηση. Αν έχουν ήδη πραγματοποιηθεί προσωπικές πληρωμές, ο λογιστής πρέπει να εξετάσει τον νόμιμο τρόπο τεκμηρίωσης και λογιστικής αντιμετώπισής τους· δεν αρκεί να καταχωριστούν άτυπα ως εταιρικές δαπάνες.

Πρακτικό συμπέρασμα: πριν δεσμευτείτε, συμφωνήστε ποιος αγοράζει τη δικαιόχρηση και πότε αποκτά νόμιμη υπόσταση. Έπειτα ελέγξτε ότι κάθε υπογραφή, πληρωμή και παραστατικό ακολουθεί αυτή την επιλογή.