Αγορά δικαιόχρησης: έλεγχος ξενόγλωσσης σύμβασης

Η ένταξη στην κοινότητα της δικαιόχρησης στην Ελλάδα μπορεί να ξεκινήσει με μια σύμβαση στα αγγλικά ή σε άλλη γλώσσα. Η άνεση στην καθημερινή επικοινωνία, όμως, δεν ισοδυναμεί με κατανόηση νομικών όρων. Πριν επιλέξετε ένα σήμα, εξετάστε αν μπορείτε να διαβάσετε με ασφάλεια ολόκληρο το συμβατικό πακέτο και ποια γλωσσική εκδοχή θα καθορίζει τελικά τις υποχρεώσεις σας.

Τι προβλέπει το ελληνικό δίκαιο για τη γλώσσα

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ειδικός νόμος που να ρυθμίζει συνολικά τη δικαιόχρηση ούτε ειδική νομοθετική απαίτηση να συντάσσεται κάθε σύμβαση δικαιόχρησης στα ελληνικά. Μια ξενόγλωσση σύμβαση δεν είναι για αυτόν τον λόγο άκυρη. Η κατανόηση του περιεχομένου από τα μέρη, ωστόσο, είναι ουσιώδης και δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητη επειδή οι διαπραγματεύσεις έγιναν στην ίδια γλώσσα.

Η συμβατική σχέση διέπεται κυρίως από τις γενικές διατάξεις του Αστικού Κώδικα για τις συμβάσεις και τις ενοχές, μαζί με τους λοιπούς εφαρμοστέους κανόνες. Κατά τις διαπραγματεύσεις, τα άρθρα 197–198 του Αστικού Κώδικα επιβάλλουν συμπεριφορά σύμφωνη με την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη. Υπαίτια παραβίαση αυτής της υποχρέωσης μπορεί να θεμελιώσει ευθύνη αποζημίωσης, ανάλογα με τις περιστάσεις.

Δεν υπάρχει ειδικό υποχρεωτικό έντυπο προσυμβατικής γνωστοποίησης ούτε νόμιμη ελάχιστη προθεσμία μελέτης ειδικά για τη δικαιόχρηση. Συνεπώς, ζητήστε ρητά επαρκή χρόνο για μετάφραση και έλεγχο. Μην θεωρείτε ότι δικαιούστε αυτομάτως κάποια περίοδο υπαναχώρησης μετά την υπογραφή.

Εφόσον η σύμβαση προσκομιστεί σε ελληνικό δικαστήριο ή αρμόδια ελληνική αρχή, μπορεί να απαιτηθεί ελληνική μετάφραση με τις προβλεπόμενες διατυπώσεις. Ο δικηγόρος σας πρέπει να επιβεβαιώσει τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης διαδικασίας.

Συγκεντρώστε ολόκληρο το γλωσσικό πακέτο

Το πρώτο βήμα δεν είναι η μετάφραση της σελίδας υπογραφών αλλά η απογραφή των εγγράφων που δημιουργούν δεσμεύσεις. Ζητήστε το πλήρες σχέδιο, όλα τα παραρτήματα και τα έγγραφα στα οποία αυτό παραπέμπει. Ένας οικονομικός όρος μπορεί να βρίσκεται σε ξεχωριστό πίνακα, ενώ μια εξαίρεση μπορεί να εμφανίζεται μόνο σε παράρτημα.

Δημιουργήστε έναν απλό κατάλογο με τέσσερα στοιχεία για κάθε αρχείο:

• Τίτλος, ημερομηνία και αριθμός έκδοσης.
• Γλώσσα πρωτοτύπου και διαθέσιμες μεταφράσεις.
• Αν αποτελεί δεσμευτικό τμήμα της συμφωνίας ή ενημερωτικό υλικό.
• Αν έχει ελεγχθεί από τον δικό σας νομικό σύμβουλο.

Ζητήστε να επιβεβαιωθεί ποια ακριβώς αρχεία θα συνοδεύουν την τελική υπογραφή. Αν ο δικαιοπάροχος στείλει νέο σχέδιο, απαιτείται έλεγχος των αλλαγών και στις δύο γλώσσες. Μια μετάφραση προηγούμενης έκδοσης δεν αρκεί, ακόμη και όταν το νέο αρχείο παρουσιάζεται ως «σχεδόν ίδιο».

Η αυτόματη μετάφραση μπορεί να βοηθήσει στην πρώτη ανάγνωση, όχι να υποκαταστήσει τη νομική αξιολόγηση. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι αρνήσεις, οι εξαιρέσεις και οι παραπομπές: μικρές γλωσσικές διαφορές μπορούν να αλλάξουν σημαντικά το νόημα.

Ελέγξτε ποιο κείμενο υπερισχύει

Σε μια δίγλωσση συμφωνία αναζητήστε τη ρήτρα που καθορίζει ποια γλώσσα υπερισχύει σε περίπτωση απόκλισης. Αν υπερισχύει το ξενόγλωσσο κείμενο, η ελληνική μετάφραση λειτουργεί ως βοήθημα και δεν αρκεί από μόνη της για να καθορίσει όσα συμφωνήθηκαν. Αν δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη, ζητήστε να αποσαφηνιστεί πριν από την υπογραφή.

Για παράδειγμα, η ελληνική απόδοση μπορεί να αναφέρει ότι ο δικαιοπάροχος «δύναται να εγκρίνει» ένα αίτημα, ενώ εσείς έχετε καταλάβει ότι «υποχρεούται να εγκρίνει» όταν πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Η διαφορά αφορά πραγματικό συμβατικό δικαίωμα, όχι απλώς ύφος γραφής.

Ο έλεγχος πρέπει να καλύπτει ιδιαίτερα:

• Τους ορισμούς που χρησιμοποιούνται σε όλο το κείμενο.
• Τη διάκριση ανάμεσα σε υποχρέωση, δυνατότητα και διακριτική ευχέρεια.
• Τις προθεσμίες, τον τρόπο υπολογισμού τους και τις απαιτήσεις ειδοποίησης.
• Τις εξαιρέσεις και τη σειρά υπεροχής μεταξύ σύμβασης και παραρτημάτων.

Ζητήστε επίσης να καθοριστεί η γλώσσα των επίσημων κοινοποιήσεων. Μια κατανοητή ελληνική σύμβαση δεν λύνει το πρακτικό πρόβλημα αν οι κρίσιμες ειδοποιήσεις αποστέλλονται αργότερα σε γλώσσα που δεν μπορείτε να αξιολογήσετε εγκαίρως.

Προϋπολογίστε τον έλεγχο πριν δεσμευτείτε

Η μετάφραση και ο νομικός έλεγχος είναι διαφορετικές εργασίες. Ο μεταφραστής αποδίδει το κείμενο· ο δικηγόρος αξιολογεί τις συνέπειές του και προτείνει διορθώσεις. Ζητήστε χωριστές προσφορές, με σαφές αντικείμενο, και διευκρινίστε αν περιλαμβάνονται παραρτήματα, αντιπαραβολή γλωσσικών εκδοχών και τελικός επανέλεγχος.

Συμφωνήστε ποιος αναλαμβάνει το κόστος ενημέρωσης των μεταφράσεων όταν αλλάζει το σχέδιο. Μην υποθέτετε ότι η μετάφραση που παρέχει ο δικαιοπάροχος αποτελεί ανεξάρτητο έλεγχο για λογαριασμό σας. Κρατήστε το τελικό πρωτότυπο, την αντίστοιχη μετάφραση και τις διευκρινίσεις με σαφή ημερομηνία.

Πρακτικό συμπέρασμα: Υπογράψτε μόνο όταν γνωρίζετε ποιο κείμενο σας δεσμεύει, έχετε κατανοήσει όλα τα παραρτήματά του και ο ανεξάρτητος νομικός σας σύμβουλος έχει ελέγξει την τελική, όχι μια παλαιότερη, έκδοση.